Tiroit hastalıkları hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri

Tiroit hastalıkları için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Dahiliye Doktoru ya da Genel Cerrah ya da Endokrinolog. Büyük hastanelerde Endokrinoloji bölümü de bu konuya bakar. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.

Sık görülen belirtiler: az çalışmada: yorgunluk, kilo alma, üşüme, kabızlık, cilt kuruluğu, saç dökülmesi; fazla çalışmada: çarpıntı, kilo kaybı, terleme, el titremesi, sinirlilik, uykusuzluk; boynun önünde şişlik (guatr) ya da ele gelen nodül; ses kısıklığı ya da yutkunurken baskı hissi. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

En sık nedenler: haşimato hastalığı (bağışıklık sisteminin tiroide saldırması; hipotiroidinin en sık nedeni); graves hastalığı (hipertiroidinin en sık nedeni); iyot eksikliği; tiroit nodülleri; doğum sonrası tiroit iltihabı. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

Hipotiroidi genellikle günlük hormon ilacıyla tamamen kontrol altına alınır. Hipertiroidi ilaç, atom tedavisi ya da ameliyatla tedavi edilir. Nodüllerin çoğu iyi huyludur ve takip edilir.

Daha sık görüldüğü durumlar: kadınlar (erkeklerden birkaç kat sık); ailesinde tiroit hastalığı olanlar; gebelik ve doğum sonrası dönemdeki kadınlar; başka otoimmün hastalığı (tip 1 diyabet, vitiligo) olanlar; iyot eksikliği olan bölgelerde yaşayanlar.

İlk test TSH’dir; gerekirse serbest T4, serbest T3 ve tiroit antikorları (anti-TPO) eklenir. Boyunda şişlik ya da nodül varsa tiroit ultrasonu yapılır. Şüpheli nodüllerde ince iğne biyopsisi, aşırı çalışan tiroitte sintigrafi istenebilir.

İyotlu tuz kullanmak iyot eksikliğine bağlı guatrı önler. Otoimmün tiroit hastalıkları önlenemez; risk grubundaysanız (ör. gebelik planlıyorsanız) TSH kontrolü erken tanı sağlar.

Hekiminiz isterse TSH ve serbest T4 kan testlerini yaptırın. Tiroit ilacı kullanıyorsanız her gün aynı saatte, hekiminizin söylediği şekilde alın; dozu kendiliğinizden değiştirmeyin. Tiroit hastalıkları için Dahiliye Doktoru ya da Genel Cerrah ya da Endokrinolog bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Boyundaki şişlikle birlikte nefes darlığı ya da yutma güçlüğü var mı?”

Öncelikle Dahiliye Doktoru ya da Genel Cerrah ya da Endokrinolog bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

Dahiliye bölümüne, büyük hastanelerde Endokrinoloji bölümüne gidilir. Ameliyat gerekirse Genel Cerrahi değerlendirir.

Laboratuvara göre değişmekle birlikte yetişkinlerde TSH için normal aralık genellikle yaklaşık 0,4–4,0 mIU/L’dir. Sonucunuzu hekiminizle birlikte değerlendirin.

Tiroit nodüllerinin büyük çoğunluğu iyi huyludur. Ultrasonda şüpheli bir özellik varsa ince iğne biyopsisi yapılır.

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Boyundaki şişlikle birlikte nefes darlığı ya da yutma güçlüğü var mı?” “Yüksek ateş, çok hızlı çarpıntı, aşırı huzursuzluk ve bilinç bulanıklığı birlikte mi?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Belirtiler birkaç haftadır sürüyorsa; Boyunda şişlik ya da nodül fark ettiyseniz; Gebelik planlıyorsanız ya da gebeyseniz tiroit testleri için doktora görünün.