Klinik hesaplayıcılar
Kan gazını adım adım yorumlayın, sınırsız vaka ile pratik yapın; anyon açığı, düzeltilmiş kalsiyum, klirens ve diğer formüller tek sayfada.
Kan gazı yorumlama
Değerleri girin; asidemi/alkalemi, birincil bozukluk, beklenen kompanzasyon (metabolik asidozda Winter: PaCO₂ = 1,5 × HCO₃ + 8 ± 2), anyon açığı ve delta oranı sırayla yazılır. Na ve Cl girilmezse anyon açığı adımı atlanır.
Kan gazı alıştırması
Her seferinde yeni bir vaka gelir. Birincil bozukluğu seçin; ardından adım adım çözüm gösterilir. Skorunuz bu tarayıcıda saklanır.
“Yeni vaka”ya dokunarak başlayın.
Anyon açığı hesaplama
Anyon açığı = Na − (Cl + HCO₃). Normal yaklaşık 8–12 mEq/L. Albümin düzeltmesi: AA + 2,5 × (4 − albümin). Delta oranı: (AA − 12) / (24 − HCO₃); <1 ek anyon açığı normal asidoz, 1–2 saf yüksek AA asidozu, >2 ek metabolik alkaloz düşündürür.
Düzeltilmiş kalsiyum
Düzeltilmiş Ca = Ca + 0,8 × (4 − albümin). Hipoalbüminemide total kalsiyum yanıltıcı derecede düşük görünebilir; kritik durumlarda iyonize kalsiyum tercih edilir.
Düzeltilmiş sodyum (hiperglisemi)
Hiperglisemi suyu hücre dışına çekerek sodyumu yalancı düşük gösterir. Düzeltilmiş Na = Na + 1,6 × (glukoz − 100) / 100; bazı kaynaklar 2,4 katsayısını kullanır, ikisi de gösterilir.
Serum osmolalitesi ve osmolar açık
Hesaplanan osmolalite = 2 × Na + glukoz / 18 + BUN / 2,8. Ölçülen değer girilirse osmolar açık (ölçülen − hesaplanan) bulunur; yaklaşık 10’un üstü metanol, etilen glikol gibi ölçülmeyen ozmolleri düşündürür.
Alveoler-arteriyel (A-a) O₂ gradyanı
PAO₂ = FiO₂ × (760 − 47) − PaCO₂ / 0,8; A-a = PAO₂ − PaO₂. Oda havasında beklenen üst sınır yaklaşık yaş / 4 + 4. Gradyanı normal hipoksemi hipoventilasyonu, artmış gradyan V/Q bozukluğu, şant ya da difüzyon bozukluğunu düşündürür.
Kreatinin klirensi (Cockcroft-Gault)
Klirens = (140 − yaş) × kilo / (72 × kreatinin); kadında × 0,85. İlaç doz ayarlamasında kullanılan tahmini bir değerdir; kronik böbrek hastalığı evrelemesi için GFR denklemleri (ör. CKD-EPI) kullanılır.
FENa (sodyumun fraksiyonel atılımı)
FENa = (idrar Na × plazma kreatinin) / (plazma Na × idrar kreatinin) × 100. Oligürik akut böbrek hasarında <%1 prerenal, >%2 akut tübüler nekroz lehinedir. Diüretik alan hastada yorum güvenilir değildir.
LDL kolesterol hesaplama (Friedewald)
LDL = total kolesterol − HDL − trigliserit / 5 (mg/dL). Trigliserit 400 mg/dL’nin üstündeyse formül güvenilir değildir; doğrudan LDL ölçümü önerilir.
Laboratuvar referans değerleri (erişkin)
Sık kullanılan yaklaşık erişkin aralıkları. Referans aralıkları laboratuvara, yönteme, yaşa ve cinsiyete göre değişir; hasta sonucunu her zaman raporundaki aralıkla değerlendirin.
| Parametre | Aralık | Birim | Grup |
|---|---|---|---|
| Sodyum (Na) | 135–145 | mEq/L | Elektrolit |
| Potasyum (K) | 3,5–5,0 | mEq/L | Elektrolit |
| Klor (Cl) | 98–106 | mEq/L | Elektrolit |
| Bikarbonat (HCO₃) | 22–26 | mEq/L | Kan gazı |
| pH (arter) | 7,35–7,45 | Kan gazı | |
| PaCO₂ | 35–45 | mmHg | Kan gazı |
| PaO₂ (oda havası) | 80–100 | mmHg | Kan gazı |
| Anyon açığı | 8–12 | mEq/L | Kan gazı |
| Serum osmolalitesi | 275–295 | mOsm/kg | Elektrolit |
| Kalsiyum (total) | 8,5–10,5 | mg/dL | Elektrolit |
| Magnezyum | 1,7–2,2 | mg/dL | Elektrolit |
| Fosfor | 2,5–4,5 | mg/dL | Elektrolit |
| BUN | 7–20 | mg/dL | Böbrek |
| Kreatinin | 0,6–1,2 | mg/dL | Böbrek |
| Ürik asit | 3,5–7,2 | mg/dL | Böbrek |
| Açlık glukozu | 70–99 | mg/dL | Metabolik |
| HbA1c | < %5,7 | Metabolik | |
| Albümin | 3,5–5,0 | g/dL | Karaciğer |
| Total bilirubin | 0,3–1,2 | mg/dL | Karaciğer |
| ALT | < 40 | U/L | Karaciğer |
| AST | < 40 | U/L | Karaciğer |
| ALP | 40–130 | U/L | Karaciğer |
| Hemoglobin (erkek) | 13,5–17,5 | g/dL | Hemogram |
| Hemoglobin (kadın) | 12,0–15,5 | g/dL | Hemogram |
| Lökosit | 4.000–10.000 | /mm³ | Hemogram |
| Trombosit | 150.000–400.000 | /mm³ | Hemogram |
| MCV | 80–100 | fL | Hemogram |
| INR | 0,8–1,2 | Pıhtılaşma | |
| TSH | 0,4–4,0 | mIU/L | Endokrin |
Referans değerleri ezber kartları
Parametre gelir, doğru aralığı seçin. Sınav öncesi 2 dakikalık hızlı tekrar için.
“Yeni kart”a dokunarak başlayın.
Sıkça sorulan sorular
Anyon açığı nasıl hesaplanır?
Anyon açığı = Na − (Cl + HCO₃). Normal değer yaklaşık 8–12 mEq/L’dir. Albümin düşükse her 1 g/dL düşüş için anyon açığına yaklaşık 2,5 eklenerek düzeltilir. Yüksek anyon açıklı metabolik asidozda delta oranı ek bir metabolik bozukluğu gösterebilir.
Kan gazı nasıl yorumlanır?
Sırasıyla: pH ile asidemi ya da alkalemi belirlenir; PaCO₂ ve HCO₃ ile birincil bozukluk bulunur; beklenen kompanzasyon hesaplanır (metabolik asidozda Winter formülü: PaCO₂ = 1,5 × HCO₃ + 8 ± 2); metabolik asidozda anyon açığı ve gerekirse delta oranı hesaplanır.
Düzeltilmiş kalsiyum formülü nedir?
Düzeltilmiş Ca = ölçülen Ca + 0,8 × (4 − albümin). Hipoalbüminemide total kalsiyum düşük görünebilir; şüphede iyonize kalsiyum ölçülür.
Kreatinin klirensi (Cockcroft-Gault) nasıl hesaplanır?
Klirens (mL/dk) = [(140 − yaş) × kilo] / (72 × serum kreatinin); kadınlarda sonuç 0,85 ile çarpılır. İlaç doz ayarlamalarında kullanılan bir tahmindir; GFR için güncel kılavuzlar CKD-EPI gibi denklemleri önerir.
FENa neyi gösterir?
Sodyumun fraksiyonel atılımı = (idrar Na × plazma kreatinin) / (plazma Na × idrar kreatinin) × 100. Oligürik akut böbrek hasarında %1’in altı prerenal nedeni, %2’nin üstü akut tübüler nekrozu düşündürür; diüretik kullanımı yorumu bozar.
Bu hesaplayıcılar tanı için kullanılabilir mi?
Hayır. Sayfa tıp öğrencileri ve sağlık çalışanları için eğitim amaçlıdır; sonuçlar klinik değerlendirmenin yerini tutmaz. Referans aralıkları laboratuvara göre değişir.
TUS ve ders çalışması
Bu sayfa tıp öğrencileri ve sağlık çalışanları için eğitim amaçlıdır; sonuçlar tanı ya da tedavi kararı yerine geçmez. Son güncelleme: 26.10.2026.