Şeker yükselmesi: belirtileri ve ilk yardım

Şeker yükselmesi için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Dahiliye Doktoru ya da Çocuk Doktoru ya da Endokrinolog. Büyük hastanelerde Endokrinoloji bölümü de bu konuya bakar.

Sık görülen belirtiler: aşırı susama ve sık idrar; halsizlik, bulanık görme; bulantı, kusma, karın ağrısı; derin ve hızlı nefes, nefeste aseton kokusu; uyku hâli, bilinç bulanıklığı. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

Hastalık sırasında yemek yemiyorum diye insülini tamamen kesmeyin; hekiminize danışın. Kusan ve ketonu yüksek kişiyi evde beklemeyin.

En sık nedenler: insülin ya da ilaçların aksatılması; enfeksiyonlar ve ateşli hastalıklar; fazla karbonhidrat ve şekerli içecek; kortizon gibi şeker yükselten ilaçlar; yeni başlayan, henüz tanı konmamış diyabet; stres, ameliyat ve kalp krizi gibi ağır durumlar. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

Ölçüm imkânınız varsa kan şekerini ve (varsa) idrar-kan ketonunu ölçün. Bol su için; şekerli içecek içmeyin. İnsülin kullanıyorsanız hekiminizin hastalık günü planına uyun. Belirtiler ağırsa 112’yi arayın.

Hafif yükselmeler tedavi düzenlemesiyle saatler-günler içinde düzelir. Ketoasidoz ve hiperozmolar durum hastanede damardan sıvı ve insülinle tedavi edilir.

Daha sık görüldüğü durumlar: tip 1 diyabetliler (ketoasidoz); ileri yaşta tip 2 diyabetliler (hiperozmolar durum); enfeksiyon geçiren diyabetliler; tanısı konmamış çocuklar.

Kan şekeri, keton, kan gazı ve elektrolitlerle ağırlık belirlenir; tetikleyen enfeksiyon araştırılır.

Düzenli şeker takibi, hastalık günü planı, ilaçları aksatmamak ve yeterli sıvı.

Ölçüm imkânınız varsa kan şekerini ve (varsa) idrar-kan ketonunu ölçün. Bol su için; şekerli içecek içmeyin. Şeker yükselmesi için Dahiliye Doktoru ya da Çocuk Doktoru ya da Endokrinolog bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Kusma, karın ağrısı, hızlı nefes ya da nefeste meyve-aseton kokusu var mı?”

Öncelikle Dahiliye Doktoru ya da Çocuk Doktoru ya da Endokrinolog bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

Sürekli 250 mg/dl üzeri değerler ve keton varlığı tehlikelidir; 400 üzeri ya da belirtili durumlarda acil değerlendirme gerekir.

Ölçün, su için, hekiminizin önerdiği düzeltme planını uygulayın; kusma, hızlı nefes ya da uyku hâli varsa 112’yi arayın.

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Kusma, karın ağrısı, hızlı nefes ya da nefeste meyve-aseton kokusu var mı?” “Kişi uykulu, konfüze ya da bilinci bulanık mı?” “Çocukta yeni başlayan aşırı susama, kilo kaybı ve kusma var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Şekeriniz sürekli 250 mg/dl üzerindeyse aynı gün; Diyabetiniz bilinmiyor ama tipik belirtiler varsa aynı gün doktora görünün.