Kene ısırması: Kene nasıl çıkarılır, ne zaman doktora gidilir?
Türkiye’de özellikle ilkbahar ve yaz aylarında kırsal bölgelerde kene ısırıkları sık görülür. Keneler Kırım-Kongo kanamalı ateşi (KKKA) ve Lyme hastalığı gibi enfeksiyonları bulaştırabilir. Kenenin doğru şekilde, hızla çıkarılması ve sonraki 10 gün belirtilerin izlenmesi önemlidir.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi için hangi bölüme (doktora) gidilir?
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Dahiliye Doktoru ya da Aile Hekimi ya da Enfeksiyon Uzmanı. Büyük hastanelerde Enfeksiyon Hastalıkları bölümü de bu konuya bakar.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi belirtileri nelerdir?
- Ciltte yapışık kene
- Isırık yerinde kızarıklık
- Isırıktan günler sonra ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı (KKKA şüphesi)
- Bulantı, kusma, ishal
- Diş eti, burun kanaması ya da ciltte morluklar
- Isırık çevresinde genişleyen halka şeklinde kızarıklık (Lyme)
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi neden olur?
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.
- 1Kırsal alan, mera ve bahçe çalışmaları
- 2Hayvancılık ve hayvanlarla temas
- 3İlkbahar ve yaz ayları
Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın
- Kene ısırığından sonraki 10 günde ateş, halsizlik ve kas ağrısı başladı mı
- Kanama bulgusu (diş eti, burun, idrar, ciltte morluk) var mı
- Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
- Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz
İlk yardım: ne yapmalı?
- Keneyi eldivenle ya da cımbızla deriye en yakın yerinden tutup ezmeden, yavaşça ve dik olarak çekerek çıkarın.
- Isırık yerini sabun ve suyla yıkayın, antiseptik uygulayın.
- Çıkaramıyorsanız en yakın sağlık kuruluşuna başvurun.
- Sonraki 10 gün ateş ve halsizlik açısından kendinizi izleyin.
- Kırsala giderken açık renkli, uzun kollu giysiler giyin; pantolon paçalarını çoraba sokun.
Yapılmaması gerekenler
- Kenenin üzerine kolonya, sigara, gaz yağı ya da yağ dökmeyin; yakmayın.
- Keneyi çıplak elle ezmeyin ve parçalamayın.
Şu durumlarda doktora görünün
- Keneyi çıkaramadıysanız
- Isırık sonrası ateş, halsizlik ya da kanamada aynı gün
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi nasıl geçer?
Çoğu kene ısırığı sorunsuz geçer. KKKA şüphesinde hastaneye yatırılarak destek tedavisi verilir; erken başvuru hayat kurtarır.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi tedavisinde uygulanan yöntemler
Aşağıdaki yöntemlerin nasıl yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve şehrinizde hangi hekimlerin uyguladığını görebilirsiniz. Size uygun olana hekiminiz muayeneden sonra karar verir.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi: klinik özet
- Tanım
- Kırım-Kongo kanamalı ateşi (KKKA), başta Hyalomma cinsi keneler olmak üzere kene ısırığı ya da enfekte hayvan/hasta kan ve dokularıyla temasla bulaşan, Nairoviridae ailesinden bir virüsün neden olduğu viral hemorajik ateştir; Türkiye’de endemiktir.
- Patofizyoloji
- Endotel hasarı, trombositopeni, koagülopati ve sitokin fırtınası; ağır olgularda dissemine intravasküler koagülasyon ve çoklu organ yetmezliği.
- Tanı
- Epidemiyolojik öykü (kene teması, endemik bölge), klinik ve laboratuvar: trombositopeni, lökopeni, AST/ALT, LDH, CK yüksekliği, PT/aPTT uzaması. Kesin tanı RT-PCR ve serolojiyle (IgM). Lyme hastalığı için eritema migrans klinik tanı koydurur.
- Ayırıcı tanı
- Leptospiroz
- Riketsiyal enfeksiyonlar
- Bruselloz
- Tularemi
- Sepsis ve DİK
- Hematolojik maligniteler
- Tedavi ilkeleri
- Destek tedavisi (sıvı-elektrolit, kan ürünleri), izolasyon ve standart/temas önlemleri; ribavirin kullanımı tartışmalıdır ve kılavuzlara göre değerlendirilir. Kenenin uygun teknikle erken çıkarılması bulaş riskini azaltır.
- Komplikasyonlar
- Ağır kanamalar
- DİK
- Hepatik ve renal yetmezlik
- Sağlık çalışanlarına bulaş (kan ve vücut sıvıları)
Akılda tutulacaklar
- Türkiye’de KKKA olguları ilkbahar-yaz aylarında, özellikle İç ve Kuzey Anadolu’da yoğunlaşır.
- Kötü prognoz göstergeleri: belirgin trombositopeni, uzamış PT/aPTT, çok yüksek transaminazlar, bilinç bozukluğu, kanama.
- Sağlık çalışanlarında iğne batması önemli bulaş yoludur.
- Kene yağ, kolonya ya da yakılarak çıkarılmamalıdır; ezilmeden, deriye yakın tutulup çekilmelidir.
Sınavda nasıl sorulur?
Cevap: Hyalomma.
Cevap: Eritema migrans.
Bu bölüm hekimler ve tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir. Güncel ders kitapları ve uluslararası kılavuzlar esas alınmıştır; klinik kararlar için güncel kılavuzlara başvurun.
Tıp öğrencileri için ilgili ders notları: Arbovirüsler ve viral hemorajik ateşler
Şehrinizde dahiliye doktoru bulun
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi (KKKA) şikâyetiniz için şehrinizdeki dahiliye uzmanları.
Şöyle de soruluyor
Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:
Sıkça sorulan sorular
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi hangi doktora gidilir?
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Dahiliye Doktoru ya da Aile Hekimi ya da Enfeksiyon Uzmanı. Büyük hastanelerde Enfeksiyon Hastalıkları bölümü de bu konuya bakar.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi belirtileri nelerdir?
Sık görülen belirtiler: ciltte yapışık kene; ısırık yerinde kızarıklık; ısırıktan günler sonra ateş, halsizlik, kas ağrısı, baş ağrısı (KKKA şüphesi); bulantı, kusma, ishal; diş eti, burun kanaması ya da ciltte morluklar; ısırık çevresinde genişleyen halka şeklinde kızarıklık (Lyme). Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi durumunda neler yapılmamalı?
Kenenin üzerine kolonya, sigara, gaz yağı ya da yağ dökmeyin; yakmayın. Keneyi çıplak elle ezmeyin ve parçalamayın.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi neden olur?
En sık nedenler: kırsal alan, mera ve bahçe çalışmaları; hayvancılık ve hayvanlarla temas; ilkbahar ve yaz ayları. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi durumunda ne yapmalı?
Keneyi eldivenle ya da cımbızla deriye en yakın yerinden tutup ezmeden, yavaşça ve dik olarak çekerek çıkarın. Isırık yerini sabun ve suyla yıkayın, antiseptik uygulayın. Çıkaramıyorsanız en yakın sağlık kuruluşuna başvurun. Sonraki 10 gün ateş ve halsizlik açısından kendinizi izleyin. Kırsala giderken açık renkli, uzun kollu giysiler giyin; pantolon paçalarını çoraba sokun.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi nasıl geçer?
Çoğu kene ısırığı sorunsuz geçer. KKKA şüphesinde hastaneye yatırılarak destek tedavisi verilir; erken başvuru hayat kurtarır.
Kene ısırdı ne yapmalıyım, ne yapmalıyım?
Keneyi eldivenle ya da cımbızla deriye en yakın yerinden tutup ezmeden, yavaşça ve dik olarak çekerek çıkarın. Isırık yerini sabun ve suyla yıkayın, antiseptik uygulayın. Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi için Dahiliye Doktoru ya da Aile Hekimi ya da Enfeksiyon Uzmanı bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Kene ısırığından sonraki 10 günde ateş, halsizlik ve kas ağrısı başladı mı?”
Vücuduma kene yapıştı, hangi doktora gitmeliyim?
Öncelikle Dahiliye Doktoru ya da Aile Hekimi ya da Enfeksiyon Uzmanı bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.
Kene ısırınca her zaman hastalık olur mu?
Hayır. Kenelerin çoğu hastalık taşımaz ve hızlı çıkarılması bulaşma riskini azaltır. Ancak sonraki 10 günde ateş ve halsizlik başlarsa hemen başvurun.
Kene ısırınca hangi doktora gidilir?
Keneyi çıkaramazsanız en yakın acil servise ya da aile hekiminize; ateş başlarsa Enfeksiyon Hastalıkları değerlendirmesi için acile gidin.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi ne zaman acildir?
Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Kene ısırığından sonraki 10 günde ateş, halsizlik ve kas ağrısı başladı mı?” “Kanama bulgusu (diş eti, burun, idrar, ciltte morluk) var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi için ne zaman doktora görünmeliyim?
Keneyi çıkaramadıysanız; Isırık sonrası ateş, halsizlik ya da kanamada aynı gün doktora görünün.
Kene ısırması ve Kırım-Kongo kanamalı ateşi ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler
Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:
Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.








