Sıtma hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri

Sıtma için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Dahiliye Doktoru ya da Aile Hekimi ya da Enfeksiyon Uzmanı. Büyük hastanelerde Enfeksiyon Hastalıkları bölümü de bu konuya bakar. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.

Sık görülen belirtiler: titremeyle başlayan yüksek ateş, ardından terleme; baş, kas ve eklem ağrısı; bulantı, kusma, ishal; halsizlik; ağır olguda bilinç bulanıklığı, sarılık, koyu idrar. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

Seyahat dönüşü ateşini “grip” sanıp günlerce beklemeyin.

En sık nedenler: plasmodium parazitini taşıyan Anopheles sivrisineğinin ısırması; sıtma görülen bölgelere seyahat ve çalışma; çok nadiren kan nakli ve gebelikte anneden bebeğe geçiş. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

Erken tanı ve uygun ilaç tedavisiyle sıtma tamamen iyileşir. Ağır sıtma hastanede yoğun tedavi gerektirir. Bazı türler karaciğerde gizli kalabildiği için ek tedavi gerekir.

Daha sık görüldüğü durumlar: afrika, Güney Asya ve Güney Amerika’ya seyahat edenler; bu bölgelerde çalışanlar ve askerler; gebeler ve çocuklar (ağır seyir riski).

Kan yaymasında parazitin mikroskopla görülmesi ya da hızlı antijen testleriyle tanı konur; ilk test negatifse tekrarlanır.

Seyahatten önce bir seyahat sağlığı merkezine başvurun; hekim koruyucu ilaç önerebilir. Sivrisinek kovucu, uzun kollu giysi ve cibinlik kullanın. Akşam ve gece saatlerinde açık havada korumasız kalmayın.

Son bir yıl içinde gittiğiniz ülkeleri hekiminize mutlaka söyleyin. Ateşi takip edin, bol sıvı alın. Sıtma için Dahiliye Doktoru ya da Aile Hekimi ya da Enfeksiyon Uzmanı bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Sıtma görülen bir ülkeden döndükten sonraki haftalarda ateş başladı ve bilinç bulanıklığı, nefes darlığı ya da sarılık var mı?”

Öncelikle Dahiliye Doktoru ya da Aile Hekimi ya da Enfeksiyon Uzmanı bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

Yerli sıtma olgusu çok nadirdir; görülen olguların çoğu yurt dışından gelir.

Genellikle ısırıktan 7–30 gün sonra başlar; bazı türlerde aylar sonra da ortaya çıkabilir.

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Sıtma görülen bir ülkeden döndükten sonraki haftalarda ateş başladı ve bilinç bulanıklığı, nefes darlığı ya da sarılık var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Riskli bölgeden döndükten sonra 1 yıl içinde başlayan her ateşte aynı gün doktora görünün.