Tıp öğrencileri · Küçük stajlar · Dönem 4–5

Benign prostat hiperplazisi ve prostat kanseri

Benign prostat hiperplazisi (BPH), yaşla birlikte prostatın transizyonel zonunda bez ve stromanın çoğalmasıdır ve alt üriner sistem belirtilerine yol açar; kanser öncüsü değildir. Prostat kanseri ise çoğunlukla periferik zondan gelişen adenokarsinomdur; erken dönemde belirti vermeyebilir ve rektal muayenede sert nodül olarak ele gelebilir.

Ders: Küçük stajlar
Dönem: Dönem 4–5
TUS bölümü: Klinik Tıp Bilimleri
İngilizcesi: BPH and prostate cancer

Karşılaştırma

Özellik	BPH	Prostat kanseri
Köken aldığı zon	Transizyonel (periüretral)	Periferik
Belirtiler	Sık idrara çıkma, gece idrara kalkma, zayıf akım, idrar retansiyonu	Erken dönemde genellikle yok; ileri dönemde kemik ağrısı
Rektal muayene	Düzgün, elastik, büyümüş	Sert, düzensiz nodül
PSA	Hafif yükselebilir	Yükselebilir; tek başına tanı koydurmaz
Tanı	Klinik, ultrason, üroflowmetri	MR (PI-RADS) ve biyopsi; Gleason skoru

Tedavi ilkeleri

BPH: alfa-1 blokerler belirtileri hızla azaltır (ortostatik hipotansiyon, retrograd ejakülasyon); 5-alfa redüktaz inhibitörleri prostatı küçültür ve PSA’yı yaklaşık yarıya düşürür; yanıt yoksa TUR-P
Prostat kanseri: risk grubuna göre aktif izlem, radikal prostatektomi ya da radyoterapi; ileri evrede androjen baskılama tedavisi
Prostat kanserinin kemik metastazları tipik olarak osteoblastik (sklerotik) yapıdadır; ALP yükselir
Metastazlar en sık lomber omurgaya Batson venöz pleksusu yoluyla gider

Sınavda nasıl sorulur? TUS tarzı sorular

Komite sınavları ve TUS’ta bu konunun sorulduğu tarzda özgün sorular. Önce cevabı kendin düşün.

Soru 1: BPH en sık prostatın hangi zonundan gelişir?Cevap: Transizyonel zon.

Soru 2: Prostat kanseri en sık hangi zondan köken alır?Cevap: Periferik zon.

Soru 3: 5-alfa redüktaz inhibitörü kullanan hastada PSA değeri nasıl yorumlanmalıdır?Cevap: Yaklaşık yarıya düştüğü için ölçülen değer iki katı alınarak değerlendirilir.

Soru 4: Prostat kanserinin kemik metastazlarının radyolojik özelliği nedir?Cevap: Osteoblastik (sklerotik).

Soru 5: Prostat kanserinin histolojik derecelendirmesinde kullanılan skor hangisidir?Cevap: Gleason skoru (ISUP derece grubu).

Küçük stajlar: çoktan seçmeli TUS soruları → Deneme sınavı

Klinik bağlantı: ilgili hastalıklar

Hastalık sayfalarının altındaki “Klinik özet” bölümlerinde tanı, ayırıcı tanı ve TUS soruları bulunur.

Prostat büyümesi Prostat kanseri Sık idrara çıkma İdrar yapamama (idrar tutulması)

İlgili konular

Otonom sinir sistemi farmakolojisi Neoplazi: benign-malign ayrımı, derece ve evre Cushing sendromu ve adrenal yetmezlik Şizofreni ve antipsikotikler Majör depresyon ve bipolar bozukluk Büllöz deri hastalıkları: pemfigus ve pemfigoid

Tıp sözlüğünde

PSA Multiparametrik prostat MR Biyopsi TUR-P ve HoLEP (prostat ameliyatı)Ürodinami

Standart tıp ders kitapları ve güncel uluslararası kılavuzlar esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: 31.10.2026. Hata bildirmek için: iletişim.

Bu sayfa tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; ders kitabı ve güncel kılavuzların yerini tutmaz. Hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir.