Akut pankreatit
Akut pankreatit, pankreas enzimlerinin bez içinde erken aktive olarak dokuyu sindirmesiyle oluşan akut inflamasyondur. En sık nedenleri safra taşı ve alkoldür. Tanı; tipik karın ağrısı, serum lipaz ya da amilazının normalin üst sınırının en az 3 katı olması ve görüntüleme bulgularından ikisinin varlığıyla konur.
- Ders
- Genel cerrahi
- Dönem
- Dönem 4, 6
- TUS bölümü
- Klinik Tıp Bilimleri
- İngilizcesi
- Acute pancreatitis
Nedenler
- Safra taşı (en sık) ve alkol
- Hipertrigliseridemi (genellikle >1000 mg/dL)
- Hiperkalsemi
- ERCP sonrası
- İlaçlar (azatiyoprin, valproat, tiyazid gibi)
- Travma, enfeksiyon (kabakulak), otoimmün pankreatit
- Akılda tutma: “GET SMASHED” kısaltması
Klinik ve tanı
- Sırta yayılan, öne eğilmekle azalan epigastrik ağrı, bulantı-kusma
- Hemorajik pankreatitte göbek çevresinde (Cullen) ya da yanlarda (Grey Turner) ekimoz
- Lipaz amilazdan daha özgüldür ve daha uzun süre yüksek kalır
- Tanı kesinse rutin erken BT gerekmez; ağır seyirde ya da tanı belirsizse kontrastlı BT
- Ağırlık değerlendirmesi: Ranson, APACHE II, BISAP; organ yetmezliği varlığı ve süresi belirleyicidir
Tedavi ilkeleri ve komplikasyonlar
- Erken ve yeterli sıvı tedavisi, ağrı kontrolü, erken oral ya da enteral beslenme
- Rutin profilaktik antibiyotik önerilmez; enfekte nekrozda antibiyotik ve gerekirse basamaklı drenaj
- Kolanjitli safra taşı pankreatitinde erken ERCP
- Hafif biliyer pankreatitte aynı yatışta kolesistektomi
- Komplikasyonlar: psödokist, nekroz, ARDS, hipokalsemi, splenik ven trombozu
Sınavda nasıl sorulur? TUS tarzı sorular
Komite sınavları ve TUS’ta bu konunun sorulduğu tarzda özgün sorular. Önce cevabı kendin düşün.
Genel cerrahi: çoktan seçmeli TUS soruları → Deneme sınavı
Klinik bağlantı: ilgili hastalıklar
Hastalık sayfalarının altındaki “Klinik özet” bölümlerinde tanı, ayırıcı tanı ve TUS soruları bulunur.
İlgili konular
Tıp sözlüğünde
Standart tıp ders kitapları ve güncel uluslararası kılavuzlar esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu sayfa tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; ders kitabı ve güncel kılavuzların yerini tutmaz. Hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir.