Tıp öğrencileri · Genel cerrahi · Dönem 4, 6

Travma hastasına yaklaşım (ATLS primer bakı)

Travma hastasının ilk değerlendirmesi, hayatı en hızlı tehdit eden sorunu önce bulup tedavi etmeye dayanan sistematik ABCDE yaklaşımıyla yapılır: hava yolu ve servikal omurga koruması, solunum, dolaşım ve kanama kontrolü, nörolojik durum ve tam soyma-çevre kontrolü. Primer bakıda saptanan sorun hemen tedavi edilir, ardından sekonder bakıya geçilir.

Ders: Genel cerrahi
Dönem: Dönem 4, 6
TUS bölümü: Klinik Tıp Bilimleri
İngilizcesi: Trauma primary survey (ATLS)

ABCDE

Adım	Değerlendirme	Örnek müdahaleler
A — Airway	Hava yolu açıklığı, servikal omurga koruması	Çene itme manevrası, aspirasyon, entübasyon, boyunluk
B — Breathing	Solunum, göğüs muayenesi	Oksijen; tansiyon pnömotoraksta iğne dekompresyonu, göğüs tüpü
C — Circulation	Nabız, tansiyon, dış kanama, şok bulguları	Kanamaya bası, iki geniş damar yolu, sıvı-kan ürünleri, FAST ultrason
D — Disability	Glasgow koma skalası, pupiller	Hipoksi ve hipotansiyonun düzeltilmesi
E — Exposure	Hastanın tamamen soyulması	Hipoterminin önlenmesi

Hemorajik şok sınıfları (yaklaşık)

Sınıf	Kan kaybı	Nabız	Sistolik tansiyon	Bilinç
I	<%15	Normal	Normal	Hafif anksiyete
II	%15–30	Hafif artmış	Normal	Anksiyete
III	%31–40	Belirgin artmış	Düşük	Konfüzyon
IV	>%40	Çok artmış	Çok düşük	Letarji

Sınavda nasıl sorulur? TUS tarzı sorular

Komite sınavları ve TUS’ta bu konunun sorulduğu tarzda özgün sorular. Önce cevabı kendin düşün.

Soru 1: Travma hastasında hava yolu sağlanırken aynı anda korunması gereken yapı nedir?Cevap: Servikal omurga.

Soru 2: Hipotansiyon, boyun venlerinde dolgunluk ve tek taraflı solunum sesi kaybı olan travma hastasında ilk müdahale nedir?Cevap: İğne dekompresyonu (tansiyon pnömotoraks).

Soru 3: Sistolik tansiyonun ilk kez düştüğü hemorajik şok sınıfı hangisidir?Cevap: Sınıf III (%31–40 kan kaybı).

Soru 4: Künt karın travmasında serbest sıvıyı yatak başında hızla gösteren tetkik nedir?Cevap: FAST ultrasonografi.

Genel cerrahi: çoktan seçmeli TUS soruları → Deneme sınavı

Klinik bağlantı: ilgili hastalıklar

Hastalık sayfalarının altındaki “Klinik özet” bölümlerinde tanı, ayırıcı tanı ve TUS soruları bulunur.

Başa darbe (kafa travması)Akciğer sönmesi (pnömotoraks)Kemik kırığı

İlgili konular

Glasgow Koma Skalası (GKS)Şok türleri ve hemodinamik Temel yaşam desteği (kalp masajı)Yanık yüzdesi hesaplama ve sıvı tedavisi Akut karına yaklaşım Akut apandisit

Tıp sözlüğünde

Entübasyon Triaj Ultrason (USG)Kan nakli (transfüzyon)

Standart tıp ders kitapları ve güncel uluslararası kılavuzlar esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: 31.10.2026. Hata bildirmek için: iletişim.

Bu sayfa tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; ders kitabı ve güncel kılavuzların yerini tutmaz. Hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir.