İdrar yolu enfeksiyonu hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri
İdrar yolu enfeksiyonu çoğunlukla mesanenin (idrar kesesinin) mikrop kapmasıdır. İdrarda yanma, sık ve az idrara çıkma, kasık ağrısı yapar. Kadınlarda çok sık görülür; ateş ve yan ağrısı eklenirse böbreğe ilerlemiş olabilir.
İdrar yolu enfeksiyonu için hangi bölüme (doktora) gidilir?
İdrar yolu enfeksiyonu için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Aile Hekimi ya da Ürolog ya da Dahiliye Doktoru. Emin değilseniz aile hekiminiz sizi doğru branşa yönlendirir.
İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri nelerdir?
- İdrar yaparken yanma ve sızlama
- Sık ve az az idrara çıkma
- Ani ve tutulamayan idrar hissi
- Kasık ağrısı
- Bulanık, kötü kokulu ya da kanlı idrar
- Böbreğe ilerlerse ateş, titreme ve yan (böğür) ağrısı
İdrar yolu enfeksiyonu neden olur?
İdrar yolu enfeksiyonu şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.
- 1Bağırsak bakterilerinin (en sık E. coli) idrar yoluna geçmesi
- 2Kadınlarda idrar yolunun kısa olması
- 3Cinsel ilişki
- 4İdrarı uzun süre tutmak ve az su içmek
- 5Erkeklerde prostat büyümesi; diyabet ve gebelik
Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın
- Yüksek ateş, titreme ve sırtın yan tarafında ağrı var mı
- Kusma nedeniyle sıvı alamıyor musunuz
- Gebe misiniz
- Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
- Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz
İdrar yolu enfeksiyonuna ne iyi gelir? Evde ilk yapılabilecekler
- Bol su için ve idrarınızı tutmayın.
- Tuvalette önden arkaya doğru temizlenin.
- Cinsel ilişkiden sonra idrara çıkmak tekrarı azaltır.
- Tanı için idrar tahlili gerekir; hekime görünmeden antibiyotik kullanmayın.
Şu durumlarda doktora görünün
- Yanma ve sık idrar 1–2 günde geçmiyorsa
- Erkeklerde, çocuklarda ve gebelerde her zaman
- Yılda 3’ten fazla tekrarlıyorsa
- İdrarda kan görürseniz
İdrar yolu enfeksiyonu nasıl geçer?
Basit mesane enfeksiyonu uygun tedaviyle birkaç günde düzelir. Böbreğe ilerleyen enfeksiyonda tedavi daha uzun sürer ve yakın takip gerekir.
İdrar yolu enfeksiyonu tedavisinde uygulanan yöntemler
Aşağıdaki yöntemlerin nasıl yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve şehrinizde hangi hekimlerin uyguladığını görebilirsiniz. Size uygun olana hekiminiz muayeneden sonra karar verir.
İdrar yolu enfeksiyonu kimlerde görülür?
- Kadınlar (idrar yolu daha kısa olduğu için)
- Cinsel olarak aktif kadınlar ve gebeler
- Menopoz sonrası kadınlar
- Diyabet hastaları
- Prostat büyümesi olan erkekler ve idrar sondası kullananlar
İdrar yolu enfeksiyonu nasıl teşhis edilir?
Tanı şikâyetler ve idrar tahliliyle konur; idrarda lökosit ve nitrit bakılır. Tekrarlayan enfeksiyonlarda, gebelerde, erkeklerde ve ateşli durumlarda idrar kültürü yapılarak etken bakteri ve uygun antibiyotik belirlenir. Sık tekrarlarsa ultrasonla idrar yolları incelenir.
Korunmak için neler yapılabilir?
- Bol su içmek, idrarı uzun süre tutmamak ve cinsel ilişkiden sonra idrar yapmak riski azaltır.
- Tuvalette önden arkaya doğru temizlenmek ve kabızlığı önlemek önemlidir.
İdrar yolu enfeksiyonu: klinik özet
- Tanım
- İdrar yolu enfeksiyonu, alt (sistit) ya da üst (piyelonefrit) üriner sistemin bakteriyel enfeksiyonudur.
- Etiyoloji
- En sık Escherichia coli; Klebsiella, Proteus, Enterococcus ve genç kadınlarda Staphylococcus saprophyticus.
- Tanı
- Komplike olmayan sistitte klinik tanı yeterli olabilir; idrar tahlilinde lökosit esteraz, nitrit, piyüri; komplike olgularda ve piyelonefritte idrar kültürü.
- Ayırıcı tanı
- Vajinit
- Cinsel yolla bulaşan üretrit
- Interstisyel sistit
- Üriner taş
- Tedavi ilkeleri
- Komplike olmayan sistitte kısa süreli antibiyotik; piyelonefritte daha uzun süreli ve gerekirse parenteral tedavi; erkeklerde ve komplike olgularda kültüre göre tedavi.
Akılda tutulacaklar
- Asemptomatik bakteriüri yalnızca gebelerde ve kanamaya yol açabilecek ürolojik girişim öncesinde tedavi edilir.
- Nitrit testi Gram negatif enterik bakterilerde pozitif olur; Enterococcus ve Staphylococcus saprophyticus nitrit üretmez.
- Proteus enfeksiyonları idrarı alkalileştirir ve strüvit taşına yol açar.
Sınavda nasıl sorulur?
Cevap: Gebelikte ve mukozal kanamaya yol açabilecek ürolojik girişimlerden önce.
Cevap: Escherichia coli.
Bu bölüm hekimler ve tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir. Güncel ders kitapları ve uluslararası kılavuzlar esas alınmıştır; klinik kararlar için güncel kılavuzlara başvurun.
Tıp öğrencileri için ilgili ders notları: Enterik gram negatif basiller
Şehrinizde aile hekimi bulun
İdrar yolu enfeksiyonu şikâyetiniz için şehrinizdeki aile hekimleri.
Şöyle de soruluyor
Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:
Sıkça sorulan sorular
İdrar yolu enfeksiyonu hangi doktora gidilir?
İdrar yolu enfeksiyonu için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Aile Hekimi ya da Ürolog ya da Dahiliye Doktoru. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.
İdrar yolu enfeksiyonu belirtileri nelerdir?
Sık görülen belirtiler: idrar yaparken yanma ve sızlama; sık ve az az idrara çıkma; ani ve tutulamayan idrar hissi; kasık ağrısı; bulanık, kötü kokulu ya da kanlı idrar; böbreğe ilerlerse ateş, titreme ve yan (böğür) ağrısı. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.
İdrar yolu enfeksiyonu neden olur?
En sık nedenler: bağırsak bakterilerinin (en sık E. coli) idrar yoluna geçmesi; kadınlarda idrar yolunun kısa olması; cinsel ilişki; idrarı uzun süre tutmak ve az su içmek; erkeklerde prostat büyümesi; diyabet ve gebelik. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.
İdrar yolu enfeksiyonuna ne iyi gelir?
Bol su için ve idrarınızı tutmayın. Tuvalette önden arkaya doğru temizlenin. Cinsel ilişkiden sonra idrara çıkmak tekrarı azaltır. Tanı için idrar tahlili gerekir; hekime görünmeden antibiyotik kullanmayın. İlaç kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışın.
İdrar yolu enfeksiyonu nasıl geçer?
Basit mesane enfeksiyonu uygun tedaviyle birkaç günde düzelir. Böbreğe ilerleyen enfeksiyonda tedavi daha uzun sürer ve yakın takip gerekir.
İdrar yolu enfeksiyonu kimlerde görülür?
Daha sık görüldüğü durumlar: kadınlar (idrar yolu daha kısa olduğu için); cinsel olarak aktif kadınlar ve gebeler; menopoz sonrası kadınlar; diyabet hastaları; prostat büyümesi olan erkekler ve idrar sondası kullananlar.
İdrar yolu enfeksiyonu nasıl teşhis edilir?
Tanı şikâyetler ve idrar tahliliyle konur; idrarda lökosit ve nitrit bakılır. Tekrarlayan enfeksiyonlarda, gebelerde, erkeklerde ve ateşli durumlarda idrar kültürü yapılarak etken bakteri ve uygun antibiyotik belirlenir. Sık tekrarlarsa ultrasonla idrar yolları incelenir.
İdrar yolu enfeksiyonu önlenebilir mi?
Bol su içmek, idrarı uzun süre tutmamak ve cinsel ilişkiden sonra idrar yapmak riski azaltır. Tuvalette önden arkaya doğru temizlenmek ve kabızlığı önlemek önemlidir.
İdrar yolu enfeksiyonu geçiriyorum, ne yapmalıyım?
Bol su için ve idrarınızı tutmayın. Tuvalette önden arkaya doğru temizlenin. İdrar yolu enfeksiyonu için Aile Hekimi ya da Ürolog ya da Dahiliye Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Yüksek ateş, titreme ve sırtın yan tarafında ağrı var mı?”
Sürekli tuvalete gidiyorum, yanıyor, hangi doktora gitmeliyim?
Öncelikle Aile Hekimi ya da Ürolog ya da Dahiliye Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.
İdrar yolu enfeksiyonu kendiliğinden geçer mi?
Bazı hafif vakalar geçebilir; ancak tedavisiz kalırsa böbreğe ilerleyebilir. Şikâyetiniz varsa idrar tahlili yaptırın.
Kızılcık suyu işe yarar mı?
Bazı çalışmalar tekrarı azaltmada küçük bir fayda gösterse de enfeksiyonu tedavi etmez. Tedavinin yerine kullanılmamalıdır.
İdrar yolu enfeksiyonu ne zaman acildir?
Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Yüksek ateş, titreme ve sırtın yan tarafında ağrı var mı?” “Kusma nedeniyle sıvı alamıyor musunuz?” “Gebe misiniz?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”
İdrar yolu enfeksiyonu için ne zaman doktora görünmeliyim?
Yanma ve sık idrar 1–2 günde geçmiyorsa; Erkeklerde, çocuklarda ve gebelerde her zaman; Yılda 3’ten fazla tekrarlıyorsa; İdrarda kan görürseniz doktora görünün.
İdrar yolu enfeksiyonu ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler
Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:
Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.








