CRP (C-reaktif protein) nedir?

CRP (C-reaktif protein), vücutta enfeksiyon ya da iltihap olduğunda karaciğerin saatler içinde ürettiği bir proteindir. Çoğu laboratuvarda 5 mg/L altı normal kabul edilir. CRP yüksekliği iltihabın varlığını gösterir ama nerede ve neden olduğunu göstermez; şikâyetler ve muayeneyle birlikte değerlendirilir.

5 altı: Normal (bazı laboratuvarlarda 10 altı); 5–10: Hafif yükseklik: sigara, fazla kilo, hafif enfeksiyon; 10–100: Enfeksiyon ya da iltihaplı hastalık; 100 üstü: Çoğunlukla ciddi bakteriyel enfeksiyon ya da yaygın iltihap. Bazı laboratuvarlar CRP’yi mg/dL ile verir (1 mg/dL = 10 mg/L). Değerler yaklaşıktır; laboratuvara, kullanılan yönteme, yaşa ve cinsiyete göre değişir. Kendi raporunuzdaki referans aralığını esas alın.

Bakteriyel enfeksiyonlar (zatürre, idrar yolu enfeksiyonu, apandisit); Virüs enfeksiyonları (genellikle daha hafif yükselme); Romatoid artrit gibi iltihaplı romatizmal hastalıklar; İltihaplı bağırsak hastalıkları; Ameliyat, yanık ve travma sonrası; Fazla kilo, sigara ve gebelik (hafif yükselme).

Yüksek duyarlıklı CRP (hs-CRP), çok düşük düzeyleri ölçerek kalp-damar hastalığı riskinin değerlendirilmesinde kullanılır: 1 mg/L altı düşük, 1–3 mg/L orta, 3 mg/L üstü yüksek risk olarak yorumlanır. Aktif enfeksiyon sırasında bu amaçla kullanılmaz.

Hayır, CRP yüksekliği tek başına antibiyotik gerektirmez. Virüs enfeksiyonları ve iltihaplı hastalıklar da CRP’yi yükseltir; tedaviye hekim karar verir.

CRP iltihaba saatler içinde yanıt verir ve iyileşince hızla düşer. Sedimantasyon daha yavaş yükselir, daha geç düşer ve kansızlık, gebelik gibi durumlardan da etkilenir.

Neden ortadan kalktığında CRP birkaç gün içinde belirgin düşmeye başlar; yaklaşık her 1–2 günde yarıya iner.

Aile Hekimi, Dahiliye Doktoru bölümleri bu konuda yardımcı olur. Emin değilseniz aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapabilir.