Dizde su toplanmasına ne iyi gelir, hangi doktora gidilir?

Dizde su toplanması için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Ortopedi Doktoru ya da Fizik Tedavi Uzmanı ya da Romatolog. Büyük hastanelerde Romatoloji bölümü de bu konuya bakar. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.

Sık görülen belirtiler: dizin tamamında ya da diz kapağı çevresinde, diğer dizle karşılaştırınca belirgin şişlik; dizde gerginlik ve dolgunluk hissi; dizi tam bükememe ya da tam düzeltememe; merdiven inip çıkarken ve çömelirken ağrı; dizde ısı artışı ve kızarıklık (iltihaplı durumlarda); yaralanmadan sonraki ilk saatlerde hızla şişme (eklem içine kanama olabilir). Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

Dizdeki sıvıyı evde iğneyle almaya ya da sert masajla dağıtmaya çalışmayın. Şiş ve ağrılı dizle spora devam etmeyin.

En sık nedenler: menisküs ya da ön çapraz bağ yırtığı gibi spor yaralanmaları; diz kireçlenmesi (osteoartrit); gut ve psödogut gibi kristal birikimine bağlı eklem iltihabı; romatoid artrit ve diğer romatizmal hastalıklar; diz kapağı önündeki kesenin iltihabı (bursit): dizin önünde yuvarlak şişlik; eklem içi bakteri enfeksiyonu (septik artrit) – acil durum. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

Dizi dinlendirin; ağrıyı artıran koşu, zıplama ve çömelmeye ara verin. İlk 48 saatte günde birkaç kez, havluya sarılı buzu 15–20 dakika uygulayın. Otururken ve yatarken bacağınızı kalp seviyesinin üzerine kaldırın. Elastik bandajı dolaşımı engellemeyecek gevşeklikte kullanın. İlaç kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışın.

Hafif zorlanmaya bağlı sıvı birkaç gün ile birkaç hafta içinde dinlenme, soğuk uygulama ve bacağı yükseltmeyle azalır. Kalıcı çözüm altta yatan nedenin tedavisidir: menisküs ve bağ yaralanmasında fizik tedavi ya da cerrahi, kireçlenmede kas güçlendirme ve kilo kontrolü, gut ve romatizmal hastalıklarda ilaç tedavisi gerekir. Gerektiğinde hekim hem rahatlatmak hem de tanı koymak için sıvıyı iğneyle boşaltabilir.

Daha sık görüldüğü durumlar: futbol, basketbol ve kayak gibi ani dönme hareketi içeren spor yapanlar; 50 yaş üstü ve fazla kilolu kişiler (kireçlenme); gut ya da romatizmal hastalığı olanlar; diz çökerek çalışanlar (bursit).

Muayenede dizdeki sıvı elle değerlendirilir; ultrason sıvının varlığını ve miktarını gösterir. Dizden iğneyle alınan sıvının incelenmesi enfeksiyonu, gut kristallerini ya da eklem içi kanamayı ayırt eder. Yaralanma şüphesinde menisküs ve bağlar için MR, kireçlenmede röntgen istenir.

Uyluk kaslarını güçlendiren egzersizler, ideal kilo, spora ısınarak başlamak ve diz çökerek çalışırken dizlik kullanmak riski azaltır.

Dizi dinlendirin; ağrıyı artıran koşu, zıplama ve çömelmeye ara verin. İlk 48 saatte günde birkaç kez, havluya sarılı buzu 15–20 dakika uygulayın. Dizde su toplanması için Ortopedi Doktoru ya da Fizik Tedavi Uzmanı ya da Romatolog bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Diz aniden şişti, kızarık ve sıcak; ateş ya da titreme var mı? (eklem enfeksiyonu acildir)”

Öncelikle Ortopedi Doktoru ya da Fizik Tedavi Uzmanı ya da Romatolog bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

Her zaman gerekmez. Çok gergin ve ağrılı dizde ya da nedenin anlaşılması gerektiğinde hekim sıvıyı iğneyle alır. Neden tedavi edilmezse sıvı yeniden toplanabilir.

Hafif zorlanmaya bağlıysa günler-haftalar içinde geçebilir. Tekrarlayan ya da haftalarca süren şişlik bir yırtık, kireçlenme ya da romatizmal hastalığın işareti olabileceğinden muayene gerekir.

Dizde su toplanmasında sıvı eklemin içindedir ve şişlik dizin önünde ve çevresinde görülür. Baker kisti ise diz arkasında, eklem sıvısının dışarı doğru kese yapmasıyla oluşan bir şişliktir; ikisi birlikte de görülebilir.

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Diz aniden şişti, kızarık ve sıcak; ateş ya da titreme var mı? (eklem enfeksiyonu acildir)” “Darbe ya da düşmeden sonra dizinize hiç basamıyor musunuz ya da bacakta şekil bozukluğu var mı?” “Baldırda da şişlik, ağrı ve kızarıklık var mı ya da nefes darlığı başladı mı? (pıhtı olabilir)” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Şişlik 3–4 gün içinde inmiyorsa ya da tekrar tekrar oluyorsa; Yaralanmadan sonra dizde boşalma, kilitlenme ya da takılma hissi varsa; İki dizde ya da başka eklemlerde de şişlik varsa doktora görünün.