Dikkat eksikliği ve hiperaktivite hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Psikiyatrist ya da Psikolog ya da Çocuk Doktoru ya da Çocuk Psikiyatristi. Büyük hastanelerde Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi bölümü de bu konuya bakar. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.

Sık görülen belirtiler: dikkatini uzun süre toplayamama, çabuk sıkılma; dikkatsizlik hataları, eşyaları kaybetme; yerinde duramama, kıpır kıpır olma; sırasını bekleyememe, sözü kesme; planlama ve zamanı yönetmede güçlük; belirtilerin hem evde hem okulda/işte görülmesi. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

En sık nedenler: güçlü genetik yatkınlık; beyin gelişimindeki farklılıklar; erken doğum ve düşük doğum ağırlığı; gebelikte sigara ve alkol maruziyeti. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

DEHB bir hastalık değil, yaşam boyu sürebilen bir özelliktir; ancak davranışçı yöntemler, aile ve okul desteği ve gerektiğinde ilaç tedavisiyle belirtiler belirgin şekilde kontrol edilir.

Daha sık görüldüğü durumlar: okul çağındaki çocuklar (erkek çocuklarda daha sık); ailesinde DEHB olanlar; erken ve düşük doğum ağırlığıyla doğanlar; gebelikte sigara ve alkole maruz kalan bebekler; belirtiler yetişkinlikte de sürebilir.

DEHB için kan testi ya da görüntüleme yoktur. Tanı çocuk ve ergen psikiyatristi tarafından ayrıntılı görüşme, gözlem, aileden ve öğretmenden alınan ölçeklerle konur. Belirtilerin 12 yaşından önce başlaması ve en az iki ortamda (ev ve okul) görülmesi gerekir. İşitme, görme ve uyku sorunları dışlanır.

DEHB önlenemez; ancak erken tanı, aile eğitimi, okul desteği ve gerekirse ilaç tedavisi akademik ve sosyal sorunların önüne geçer.

Öğretmenlerden ve yakınlardan gözlem notları toplayın. Günlük rutin, kısa ve net talimatlar ve görev listeleri işe yarar. Dikkat eksikliği ve hiperaktivite için Psikiyatrist ya da Psikolog ya da Çocuk Doktoru ya da Çocuk Psikiyatristi bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Kendine zarar verme düşüncesi ya da davranışı var mı?”

Öncelikle Psikiyatrist ya da Psikolog ya da Çocuk Doktoru ya da Çocuk Psikiyatristi bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

Çocuklar için Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi, yetişkinler için Psikiyatri uzmanına gidilir.

Evet. Çocuklukta başlayan DEHB’nin önemli bir kısmı yetişkinlikte de sürer; dağınıklık, erteleme ve zaman yönetimi sorunlarıyla kendini gösterir.

Hayır. DEHB’nin temel nedeni genetik ve beyin gelişimiyle ilgilidir. Şeker ya da ebeveynlik tarzı neden değildir.

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Kendine zarar verme düşüncesi ya da davranışı var mı?” “Ciddi öfke patlamaları ya da başkalarına zarar verme riski var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Belirtiler 6 aydan uzun sürüyor ve okul/iş başarısını etkiliyorsa; Öğretmen dikkat sorunu bildirdiyse doktora görünün.