Uyku düzeni bozukluğu hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri

Uyku düzeni bozukluğu için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Nörolog ya da Psikiyatrist ya da Göğüs Hastalıkları Uzmanı. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.

Sık görülen belirtiler: gece geç saatlere kadar uyuyamama; sabah uyanmakta büyük güçlük; gündüz uyku hali ve dikkat dağınıklığı; hafta sonu çok geç saatlere kadar uyuma; vardiya değişikliklerinde uyuyamama; yorgunluk ve huzursuzluk. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

Uyumak için alkol kullanmayın; uyku kalitesini bozar. Reçetesiz ya da başkasına ait uyku ilacı kullanmayın. Yatakta saatlerce telefonla uyumayı beklemeyin.

En sık nedenler: gece geç saate kadar ekran kullanımı; vardiyalı ya da gece çalışma; uzun uçak yolculukları (jet lag); ergenlikteki doğal ritim kayması; düzensiz yaşam ve uzun gündüz uykuları; depresyon ve kaygı. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

Sabit uyanma saati, sabah ışığı ve akşam ışığın azaltılmasıyla ritim genellikle birkaç hafta içinde düzelir. Düzelmezse uyku hekimi ışık tedavisi ve zamanlama planı önerebilir.

Daha sık görüldüğü durumlar: ergenler ve üniversite öğrencileri; vardiyalı çalışanlar; sık uçak yolculuğu yapanlar.

Hekim uyku öyküsünü ve 1–2 haftalık uyku günlüğünü değerlendirir; gerekirse uyku testi (polisomnografi) ile başka uyku bozuklukları dışlanır.

Hafta sonu dahil sabit uyanma saati. Akşam ekran ve parlak ışıktan kaçınmak.

Her gün, hafta sonu dahil, aynı saatte kalkın; ritmi en çok sabit uyanma saati düzeltir. Sabah kalkınca 15–30 dakika gün ışığına çıkın. Uyku düzeni bozukluğu için Nörolog ya da Psikiyatrist ya da Göğüs Hastalıkları Uzmanı bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Araba kullanırken uyuklama oluyor mu? Uyku düzeltilene kadar araç kullanmayın.”

Öncelikle Nörolog ya da Psikiyatrist ya da Göğüs Hastalıkları Uzmanı bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

En etkili adım her gün aynı saatte kalkmak ve sabah gün ışığı almaktır. Yatış saati genellikle kendiliğinden öne gelir.

Uyku sorunlarına Nöroloji, Göğüs Hastalıkları ya da Psikiyatri uzmanları bakar; uyku merkezleri bu bölümlerin birlikte çalıştığı birimlerdir.

Kısa bir öğle uykusu zararlı değildir. Uzun ve geç saatte yapılan gündüz uykusu ise gece uykusunu zorlaştırır.

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Araba kullanırken uyuklama oluyor mu? Uyku düzeltilene kadar araç kullanmayın.” “Uykuda nefes durması ya da çok gürültülü horlama fark edildi mi?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Düzenlemelere rağmen birkaç haftada düzelmiyorsa; Gündüz uyku hali işinizi ya da okulunuzu bozuyorsa; Horlama, nefes durması ya da uykuda anormal hareketler varsa; Keyifsizlik ya da kaygı eşlik ediyorsa doktora görünün.