Tıp öğrencileri · İç hastalıkları (Dahiliye) · Dönem 3, 4, 6

Hiperkalsemi ve kalsiyum metabolizması

Hiperkalsemi, serum kalsiyumunun normalin üzerine çıkmasıdır. Ayaktan hastalarda en sık neden primer hiperparatiroidi, hastanede yatan hastalarda ise malignitedir. Klasik bulgular “taşlar, kemikler, karın ağrıları ve psişik inlemeler” olarak özetlenir. Ağır hiperkalsemide ilk tedavi bol izotonik sıvıdır.

Ders: İç hastalıkları (Dahiliye)
Dönem: Dönem 3, 4, 6
TUS bölümü: Klinik Tıp Bilimleri
İngilizcesi: Hypercalcemia

Nedenlere göre PTH düzeyi

PTH	Akla gelen nedenler
Yüksek ya da uygunsuz normal	Primer hiperparatiroidi (en sık adenom), tersiyer hiperparatiroidi, ailesel hipokalsiürik hiperkalsemi
Baskılanmış (düşük)	Malignite (PTHrP, kemik metastazı, multipl miyelom), D vitamini fazlalığı, granülomatöz hastalıklar (sarkoidoz), tiyazid ve lityum, hipertiroidi, immobilizasyon

Klinik bulgular

Böbrek taşı, poliüri, nefrojenik diyabetes insipidus
Kemik ağrısı, osteoporoz, osteitis fibroza sistika
Kabızlık, bulantı, peptik ülser, pankreatit
Depresyon, konfüzyon, letarji
EKG’de kısa QT

Tedavi

Ağır hiperkalsemide bol izotonik serum fizyolojik
Kemik yıkımını azaltmak için bisfosfonatlar (etkisi 2–4 günde başlar)
Hızlı ama kısa süreli etki için kalsitonin
Granülomatöz hastalık ve D vitamini fazlalığında glukokortikoidler
Belirtili primer hiperparatiroidide paratiroidektomi

Sınavda nasıl sorulur? TUS tarzı sorular

Komite sınavları ve TUS’ta bu konunun sorulduğu tarzda özgün sorular. Önce cevabı kendin düşün.

Soru 1: Ayaktan hastada tesadüfen saptanan hiperkalsemi ve yüksek PTH en olası hangi tanıyı düşündürür?Cevap: Primer hiperparatiroidi (çoğunlukla paratiroit adenomu).

Soru 2: Akciğer yassı hücreli karsinomunda hiperkalsemiye yol açan madde nedir?Cevap: Parathormonla ilişkili peptit (PTHrP).

Soru 3: Hiperkalsemide EKG’de hangi aralık kısalır?Cevap: QT aralığı.

Soru 4: Ağır hiperkalsemide ilk yapılması gereken tedavi nedir?Cevap: İntravenöz izotonik sıvı (serum fizyolojik) ile hidrasyon.

İç hastalıkları (Dahiliye): çoktan seçmeli TUS soruları → Deneme sınavı

Klinik bağlantı: ilgili hastalıklar

Hastalık sayfalarının altındaki “Klinik özet” bölümlerinde tanı, ayırıcı tanı ve TUS soruları bulunur.

Böbrek taşı Kemik erimesi (osteoporoz)Kabızlık

İlgili konular

Hipotalamus-hipofiz eksenleri Hiperkalemi Anemiye yaklaşım ve ayırıcı tanı Akut böbrek hasarına yaklaşım Tiroit fonksiyon testlerinin yorumu Diyabetik ketoasidoz ve hiperozmolar durum

Tıp sözlüğünde

Parathormon (PTH)Elektrolitler (sodyum, potasyum, kalsiyum, magnezyum)D vitamini (25-OH D)Bifosfonatlar (kemik erimesi ilaçları)

Standart tıp ders kitapları ve güncel uluslararası kılavuzlar esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: 31.10.2026. Hata bildirmek için: iletişim.

Bu sayfa tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; ders kitabı ve güncel kılavuzların yerini tutmaz. Hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir.