Tıp öğrencileri · Farmakoloji · Dönem 3
Sitokrom P450 enzimleri ve ilaç etkileşimleri
Sitokrom P450 enzimleri, çoğunlukla karaciğerde bulunan ve ilaçların faz I metabolizmasından sorumlu enzim ailesidir; en çok ilacı metabolize eden izoform CYP3A4’tür. İndükleyiciler enzim aktivitesini artırarak diğer ilaçların düzeyini düşürür, inhibitörler azaltarak düzeylerini yükseltir.
- Ders
- Farmakoloji
- Dönem
- Dönem 3
- TUS bölümü
- Temel Tıp Bilimleri
- İngilizcesi
- Cytochrome P450 inducers and inhibitors
Sık sorulan indükleyiciler ve inhibitörler
| İndükleyiciler (düzeyi düşürür) | İnhibitörler (düzeyi yükseltir) |
|---|---|
| Rifampin | Makrolidler (eritromisin, klaritromisin) |
| Karbamazepin | Azol antifungaller (ketokonazol, flukonazol) |
| Fenitoin | Simetidin |
| Fenobarbital | Greyfurt suyu |
| Sarı kantaron (St. John’s wort) | Ritonavir ve diğer proteaz inhibitörleri |
| Kronik alkol kullanımı | Amiodaron |
| Griseofulvin | İzoniazid, siprofloksasin |
Klinik önemi
- Rifampin ile birlikte kullanılan oral kontraseptifin etkinliği azalabilir.
- Varfarin kullanan hastaya inhibitör eklenirse INR yükselir ve kanama riski artar; indükleyici eklenirse INR düşer.
- Akut alkol alımı enzimleri inhibe edebilir, kronik alkol kullanımı indükler.
Sınavda nasıl sorulur? TUS tarzı sorular
Komite sınavları ve TUS’ta bu konunun sorulduğu tarzda özgün sorular. Önce cevabı kendin düşün.
Soru 1: Varfarin kullanan hastaya klaritromisin eklenirse ne beklenir?Cevap: CYP inhibisyonu nedeniyle varfarin düzeyi ve INR yükselir; kanama riski artar.
Soru 2: Oral kontraseptif etkinliğini azaltan klasik antitüberküloz ilaç hangisidir?Cevap: Rifampin (güçlü CYP indükleyicisi).
Soru 3: En çok ilacı metabolize eden CYP izoformu hangisidir?Cevap: CYP3A4.
Farmakoloji: çoktan seçmeli TUS soruları → Deneme sınavı
İlgili konular
Tıp sözlüğünde
Standart tıp ders kitapları ve güncel uluslararası kılavuzlar esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu sayfa tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; ders kitabı ve güncel kılavuzların yerini tutmaz. Hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir.