Bakteri toksinleri
Bakteri toksinleri ekzotoksinler ve endotoksinler olarak ikiye ayrılır. Ekzotoksinler hem Gram pozitif hem Gram negatif bakterilerin salgıladığı, çok güçlü ve belirli hedeflere etki eden proteinlerdir; toksoid aşılar bunlara karşı geliştirilir. Endotoksin ise Gram negatif bakterilerin dış zarındaki lipopolisakkaritin (LPS) lipit A bölümüdür ve ateş, şok ve yaygın damar içi pıhtılaşmaya yol açar.
- Ders
- Mikrobiyoloji ve immünoloji
- Dönem
- Dönem 3
- TUS bölümü
- Temel Tıp Bilimleri
- İngilizcesi
- Bacterial toxins
Ekzotoksin ve endotoksin farkı
| Özellik | Ekzotoksin | Endotoksin |
|---|---|---|
| Kaynak | Gram (+) ve Gram (−) | Yalnızca Gram (−) (dış zar LPS) |
| Kimyasal yapı | Protein | Lipopolisakkarit (lipit A toksik kısım) |
| Isıya dayanıklılık | Çoğu ısıya duyarlı (stafilokok enterotoksini dayanıklı) | Isıya dayanıklı |
| Toksoid aşı | Var (tetanoz, difteri) | Yok |
| Etki | Özgül hedefler, çok güçlü | Ateş, şok, DİK (makrofaj-TNF-IL-1 aracılı) |
Önemli ekzotoksinler
| Toksin | Bakteri | Mekanizma | Sonuç |
|---|---|---|---|
| Kolera toksini | Vibrio cholerae | Gs’yi aktive eder, cAMP ↑ | Pirinç suyu ishal |
| Pertussis toksini | Bordetella pertussis | Gi’yi inhibe eder, cAMP ↑ | Boğmaca, lenfositoz |
| Difteri toksini | Corynebacterium diphtheriae | EF-2’yi ADP-ribozillenmesiyle inaktive eder | Protein sentezi durur; psödomembran, miyokardit |
| Tetanoz toksini (tetanospazmin) | Clostridium tetani | İnhibitör nöronlardan GABA/glisin salınımını engeller | Spastik paralizi, trismus |
| Botulinum toksini | Clostridium botulinum | Nöromüsküler kavşakta asetilkolin salınımını engeller | Flask (gevşek) paralizi |
| TSST-1 | Staphylococcus aureus | Süperantijen | Toksik şok sendromu |
| Shiga toksini | Shigella, EHEC (O157:H7) | 60S ribozomu inaktive eder | Kanlı ishal, hemolitik üremik sendrom |
Sınavda nasıl sorulur? TUS tarzı sorular
Komite sınavları ve TUS’ta bu konunun sorulduğu tarzda özgün sorular. Önce cevabı kendin düşün.
Mikrobiyoloji ve immünoloji: çoktan seçmeli TUS soruları → Deneme sınavı
Klinik bağlantı: ilgili hastalıklar
Hastalık sayfalarının altındaki “Klinik özet” bölümlerinde tanı, ayırıcı tanı ve TUS soruları bulunur.
İlgili konular
Tıp sözlüğünde
Standart tıp ders kitapları ve güncel uluslararası kılavuzlar esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu sayfa tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; ders kitabı ve güncel kılavuzların yerini tutmaz. Hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir.