Asit-baz dengesi ve kan gazı yorumlama
Kan gazı yorumlamada önce pH ile asidemi ya da alkalemi belirlenir, ardından PaCO₂ ve HCO₃⁻ ile birincil bozukluğun solunumsal mı metabolik mi olduğu bulunur. Metabolik asidozda anyon açığı hesaplanır ve kompanzasyonun beklenen düzeyde olup olmadığı kontrol edilir.
- Ders
- Fizyoloji
- Dönem
- Dönem 2, 4, 6
- TUS bölümü
- Temel Tıp Bilimleri
- İngilizcesi
- Acid–base balance, arterial blood gas interpretation
Normal değerler
| Parametre | Normal aralık |
|---|---|
| pH | 7,35–7,45 |
| PaCO₂ | 35–45 mmHg |
| HCO₃⁻ | 22–26 mEq/L |
| Anyon açığı | Yaklaşık 8–12 mEq/L (laboratuvara göre) |
Adım adım yorumlama
- 1. pH: 7,35 altı asidemi, 7,45 üstü alkalemi.
- 2. Birincil bozukluk: pH ile aynı yönde değişen parametre (asidemide PaCO₂ yüksekse solunumsal, HCO₃⁻ düşükse metabolik).
- 3. Kompanzasyon: metabolik asidozda Winter formülü — beklenen PaCO₂ = 1,5 × HCO₃⁻ + 8 (±2).
- 4. Anyon açığı = Na⁺ − (Cl⁻ + HCO₃⁻); hipoalbüminemide düzeltme gerekir.
- 5. Anyon açığı yüksekse eşlik eden başka bir metabolik bozukluk için delta oranına bakılır.
Metabolik asidoz nedenleri
| Anyon açığı yüksek | Anyon açığı normal (hiperkloremik) |
|---|---|
| Laktik asidoz | İshal |
| Ketoasidoz (diyabetik, alkolik, açlık) | Renal tübüler asidoz |
| Böbrek yetmezliği (üremi) | Fazla serum fizyolojik verilmesi |
| Metanol, etilen glikol, salisilat zehirlenmesi | Karbonik anhidraz inhibitörleri |
Sınavda nasıl sorulur? TUS tarzı sorular
Komite sınavları ve TUS’ta bu konunun sorulduğu tarzda özgün sorular. Önce cevabı kendin düşün.
Fizyoloji: çoktan seçmeli TUS soruları → Deneme sınavı
Klinik bağlantı: ilgili hastalıklar
Hastalık sayfalarının altındaki “Klinik özet” bölümlerinde tanı, ayırıcı tanı ve TUS soruları bulunur.
İlgili konular
Tıp sözlüğünde
Standart tıp ders kitapları ve güncel uluslararası kılavuzlar esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu sayfa tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; ders kitabı ve güncel kılavuzların yerini tutmaz. Hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir.