Şaşılık hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri
Şaşılık, iki gözün aynı noktaya bakmamasıdır; gözlerden biri içe, dışa, yukarı ya da aşağı kayar. Çocuklarda erken tedavi edilmezse kayan gözde kalıcı görme kaybına (göz tembelliği) yol açabilir. Erişkinde yeni başlayan şaşılık ve çift görme sinir ya da beyin kaynaklı olabileceği için hızlı değerlendirilmelidir.
Şaşılık için hangi bölüme (doktora) gidilir?
Şaşılık için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Göz Doktoru ya da Çocuk Doktoru. Büyük hastanelerde Şaşılık ve Çocuk Göz bölümü de bu konuya bakar. Emin değilseniz aile hekiminiz sizi doğru branşa yönlendirir.
Şaşılık belirtileri nelerdir?
- Gözlerden birinin içe ya da dışa kayması
- Yorgunken ya da dalgınken belirginleşen kayma
- Çocuğun başını yana eğerek bakması
- Erişkinde çift görme
- Fotoğraflarda gözbebeklerindeki ışık yansımasının farklı yerde olması
Şaşılık neden olur?
Şaşılık şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.
- 1Göz kaslarının dengesizliği
- 2Yüksek hipermetropi (çocuklarda içe kayma)
- 3Ailede şaşılık
- 4Erişkinde kraniyal sinir felçleri, diyabet, tiroit göz hastalığı
- 5Doğumsal nedenler ve prematürite
Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın
- Erişkinde aniden başlayan çift görme ya da şaşılık var mı
- Göz kapağı düşüklüğü, şiddetli baş ağrısı ya da konuşma bozukluğu eşlik ediyor mu
- Çocukta gözbebeğinde beyaz parlama var mı
- Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
- Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz
Evde ilk yapılabilecekler
- Bebeklerde 4–6. aydan sonra süren kaymayı göz hekimine gösterin.
- Verilen gözlüğü ve kapama tedavisini düzenli uygulayın.
- Fotoğraflarda gözbebeğinde beyaz yansıma fark ederseniz hemen başvurun.
Şu durumlarda doktora görünün
- Çocukta kalıcı ya da aralıklı kayma fark edildiğinde
- Erişkinde yeni başlayan şaşılık ya da çift görmede aynı gün
Şaşılık nasıl geçer?
Tedavi gözlük, kapama ve gerekirse göz kası ameliyatıyla yapılır. Çocuklarda erken tedavi görmenin ve iki gözle derinlik algısının gelişmesi için önemlidir.
Şaşılık tedavisinde uygulanan yöntemler
Aşağıdaki yöntemlerin nasıl yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve şehrinizde hangi hekimlerin uyguladığını görebilirsiniz. Size uygun olana hekiminiz muayeneden sonra karar verir.
Şaşılık kimlerde görülür?
- Bebek ve küçük çocuklar
- Ailesinde şaşılık olanlar
- Yüksek hipermetropu olan çocuklar
- Erken doğan bebekler ve serebral palsili çocuklar
- Erişkinde diyabet, tiroit hastalığı ya da inme sonrası
Şaşılık nasıl teşhis edilir?
Tanı göz hekiminin göz kayma testleri, görme keskinliği ölçümü ve damlalı göz numarası muayenesiyle konur. Erişkinde ani başlayan şaşılık ve çift görmede sinir felci açısından nörolojik değerlendirme ve görüntüleme gerekir.
Korunmak için neler yapılabilir?
- Doğumsal şaşılık önlenemez; ancak erken fark edilmesi göz tembelliğini önler. Bebeklerin ilk yıl içinde ve 3–4 yaşında göz muayenesi yaptırılması önerilir.
Şaşılık: klinik özet
- Tanım
- Şaşılık (strabismus), iki görme ekseninin aynı noktaya yönelmemesidir; içe (ezotropya), dışa (ekzotropya), yukarı (hipertropya) ya da aşağı (hipotropya) olabilir. Gizli (forya) ya da aşikâr (tropya) olabilir.
- Patofizyoloji
- Çocukta kayan gözdeki görüntü baskılanır; görme sistemi plastisite dönemindeyken ambliyopi gelişir. Erişkinde baskılama gelişemediğinden diplopi olur.
- Tanı
- Hirschberg kornea ışık refle testi, örtme-açma ve alternan örtme testleri, prizma ile sapma ölçümü, sikloplejik refraksiyon ve fundus muayenesi.
- Ayırıcı tanı
- Psödostrabismus (geniş burun kökü ve epikantus)
- Kraniyal sinir felçleri (III, IV, VI)
- Tiroit göz hastalığı
- Miyastenia gravis
- Retinoblastoma ya da katarakta bağlı duyusal şaşılık
- Tedavi ilkeleri
- Kırma kusurunun tam düzeltilmesi, ambliyopi tedavisi (kapama), gerektiğinde ekstraoküler kas cerrahisi; bazı seçilmiş olgularda botulinum toksini.
- Komplikasyonlar
- Ambliyopi
- Binoküler görme ve stereopsis kaybı
- Erişkinde diplopi ve psikososyal etkiler
Akılda tutulacaklar
- Çocukta şaşılık değerlendirmesinde mutlaka fundus muayenesi yapılır: duyusal şaşılık retinoblastomanın ilk bulgusu olabilir.
- Altıncı sinir felci: abdüksiyon kısıtlılığı ve ezotropya; kafa içi basınç artışında yanlış lokalize edici bulgu olabilir.
- Pupillayı tutan üçüncü sinir felci posterior kominikan arter anevrizması açısından acildir.
- Akomodatif ezotropya gözlükle düzelir.
Sınavda nasıl sorulur?
Cevap: Posterior kominikan arter anevrizmasının basısı.
Cevap: Altıncı kafa çifti (abdusens).
Bu bölüm hekimler ve tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir. Güncel ders kitapları ve uluslararası kılavuzlar esas alınmıştır; klinik kararlar için güncel kılavuzlara başvurun.
Tıp öğrencileri için ilgili ders notları: Orbita ve göz anatomisi
Şehrinizde göz doktoru bulun
Şaşılık şikâyetiniz için şehrinizdeki göz doktorları.
Şöyle de soruluyor
Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:
Sıkça sorulan sorular
Şaşılık hangi doktora gidilir?
Şaşılık için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Göz Doktoru ya da Çocuk Doktoru. Büyük hastanelerde Şaşılık ve Çocuk Göz bölümü de bu konuya bakar. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.
Şaşılık belirtileri nelerdir?
Sık görülen belirtiler: gözlerden birinin içe ya da dışa kayması; yorgunken ya da dalgınken belirginleşen kayma; çocuğun başını yana eğerek bakması; erişkinde çift görme; fotoğraflarda gözbebeklerindeki ışık yansımasının farklı yerde olması. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.
Şaşılık neden olur?
En sık nedenler: göz kaslarının dengesizliği; yüksek hipermetropi (çocuklarda içe kayma); ailede şaşılık; erişkinde kraniyal sinir felçleri, diyabet, tiroit göz hastalığı; doğumsal nedenler ve prematürite. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.
Şaşılık nasıl geçer?
Tedavi gözlük, kapama ve gerekirse göz kası ameliyatıyla yapılır. Çocuklarda erken tedavi görmenin ve iki gözle derinlik algısının gelişmesi için önemlidir.
Şaşılık kimlerde görülür?
Daha sık görüldüğü durumlar: bebek ve küçük çocuklar; ailesinde şaşılık olanlar; yüksek hipermetropu olan çocuklar; erken doğan bebekler ve serebral palsili çocuklar; erişkinde diyabet, tiroit hastalığı ya da inme sonrası.
Şaşılık nasıl teşhis edilir?
Tanı göz hekiminin göz kayma testleri, görme keskinliği ölçümü ve damlalı göz numarası muayenesiyle konur. Erişkinde ani başlayan şaşılık ve çift görmede sinir felci açısından nörolojik değerlendirme ve görüntüleme gerekir.
Şaşılık önlenebilir mi?
Doğumsal şaşılık önlenemez; ancak erken fark edilmesi göz tembelliğini önler. Bebeklerin ilk yıl içinde ve 3–4 yaşında göz muayenesi yaptırılması önerilir.
Çocuğumun gözü kayıyor, ne yapmalıyım?
Bebeklerde 4–6. aydan sonra süren kaymayı göz hekimine gösterin. Verilen gözlüğü ve kapama tedavisini düzenli uygulayın. Şaşılık için Göz Doktoru ya da Çocuk Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Erişkinde aniden başlayan çift görme ya da şaşılık var mı?”
Gözüm şaşı, hangi doktora gitmeliyim?
Öncelikle Göz Doktoru ya da Çocuk Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.
Bebeklerde şaşılık normal mi?
İlk aylarda zaman zaman kayma görülebilir; 4–6. aydan sonra süren ya da sürekli olan kayma göz hekimince değerlendirilmelidir.
Şaşılık ameliyatı kaç yaşında yapılır?
Şaşılığın tipine göre değişir; bazı tiplerde erken yaşta ameliyat gerekir, bazıları yalnızca gözlükle düzelir. Kararı göz hekimi verir.
Şaşılık ne zaman acildir?
Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Erişkinde aniden başlayan çift görme ya da şaşılık var mı?” “Göz kapağı düşüklüğü, şiddetli baş ağrısı ya da konuşma bozukluğu eşlik ediyor mu?” “Çocukta gözbebeğinde beyaz parlama var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”
Şaşılık için ne zaman doktora görünmeliyim?
Çocukta kalıcı ya da aralıklı kayma fark edildiğinde; Erişkinde yeni başlayan şaşılık ya da çift görmede aynı gün doktora görünün.
Şaşılık ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler
Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:
Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.








