Retina yırtığı ve dekolmanı: belirtileri ve ilk yardım
Retina dekolmanı, gözün arka duvarındaki ışığa duyarlı tabakanın (retina) yerinden ayrılmasıdır. Ani ışık çakmaları, çok sayıda yeni uçuşan cisim ve görme alanına perde inmesi tipik belirtilerdir. Göz acilidir; erken ameliyatla görme korunabilir.
Retina yırtığı ve dekolmanı için hangi bölüme (doktora) gidilir?
Retina yırtığı ve dekolmanı için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Göz Doktoru. Büyük hastanelerde Retina bölümü de bu konuya bakar.
Retina yırtığı ve dekolmanı belirtileri nelerdir?
- Ani başlayan ışık çakmaları
- Birden ortaya çıkan çok sayıda siyah nokta ya da örümcek ağı gibi uçuşan cisim
- Görme alanının bir kenarından ilerleyen perde ya da gölge
- Görmede bulanıklık
Retina yırtığı ve dekolmanı neden olur?
Retina yırtığı ve dekolmanı şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.
- 1Yaşla birlikte göz içi jelin (vitreus) retinadan ayrılırken yırtık oluşturması
- 2Yüksek miyopi
- 3Göz travması
- 4Geçirilmiş göz ameliyatları (katarakt dahil)
- 5Diyabetik retinopati
Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın
- Görme alanında perde iniyor mu
- Merkezi görme bozuldu mu
- Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
- Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz
İlk yardım: ne yapmalı?
- Aynı gün, mümkünse ilk saatler içinde göz acile ya da göz hekimine başvurun.
- Yorucu hareketlerden ve ağır kaldırmaktan kaçının.
- Gözünüzü ovuşturmayın.
Yapılmaması gerekenler
- “Birkaç gün bekleyeyim, geçer” diye ertelemeyin; dekolman merkeze ulaşırsa görme kaybı kalıcı olabilir.
Şu durumlarda doktora görünün
- Işık çakması ve yeni uçuşan cisimlerde aynı gün
- Perde inmesinde hemen
Retina yırtığı ve dekolmanı nasıl geçer?
Yırtık erken dönemde lazerle kapatılabilir. Dekolman gelişmişse ameliyat (vitrektomi, skleral çökertme ya da gaz enjeksiyonu) gerekir; başarı dekolmanın merkeze ulaşmadan tedavi edilmesine bağlıdır.
Retina yırtığı ve dekolmanı tedavisinde uygulanan yöntemler
Aşağıdaki yöntemlerin nasıl yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve şehrinizde hangi hekimlerin uyguladığını görebilirsiniz. Size uygun olana hekiminiz muayeneden sonra karar verir.
Retina yırtığı ve dekolmanı: klinik özet
- Tanım
- Retina dekolmanı, nörosensöryel retinanın retina pigment epitelinden ayrılmasıdır; regmatojen, traksiyonel ve eksüdatif tipleri vardır.
- Patofizyoloji
- Regmatojen tipte arka vitreus dekolmanı sırasında oluşan yırtıktan sıvının subretinal alana geçmesi; traksiyonel tipte fibrovasküler membranların (proliferatif diyabetik retinopati) çekmesi; eksüdatif tipte inflamasyon ya da tümöre bağlı sıvı birikimi.
- Tanı
- Dilate fundus muayenesi (indirekt oftalmoskopi), görülemeyen olgularda oküler ultrasonografi; makula durumu OCT ile değerlendirilir.
- Ayırıcı tanı
- Arka vitreus dekolmanı (yırtıksız)
- Vitreus içi kanama
- Retinoskizis
- Koroid dekolmanı ya da tümörü
- Tedavi ilkeleri
- Yırtıkta lazer retinopeksi ya da kriyoterapi; dekolmanda pnömatik retinopeksi, skleral çökertme ya da pars plana vitrektomi. Makula tutulmadan (macula-on) cerrahi aciliyeti yüksektir.
- Komplikasyonlar
- Proliferatif vitreoretinopati
- Kalıcı görme kaybı
- Tekrarlayan dekolman
Akılda tutulacaklar
- Fotopsi + ani uçuşan cisim artışı + perde = retina yırtığı/dekolmanı düşün.
- Risk etkenleri: yüksek miyopi, katarakt cerrahisi, travma, aile öyküsü, karşı gözde dekolman.
- Macula-on dekolman, macula-off dekolmana göre daha acil opere edilir.
Sınavda nasıl sorulur?
Cevap: Arka vitreus dekolmanı sırasında oluşan retina yırtığı.
Cevap: Traksiyonel dekolman.
Bu bölüm hekimler ve tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir. Güncel ders kitapları ve uluslararası kılavuzlar esas alınmıştır; klinik kararlar için güncel kılavuzlara başvurun.
Şehrinizde göz doktoru bulun
Retina yırtığı ve dekolmanı şikâyetiniz için şehrinizdeki göz doktorları.
Şöyle de soruluyor
Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:
Sıkça sorulan sorular
Retina yırtığı ve dekolmanı hangi doktora gidilir?
Retina yırtığı ve dekolmanı için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Göz Doktoru. Büyük hastanelerde Retina bölümü de bu konuya bakar.
Retina yırtığı ve dekolmanı belirtileri nelerdir?
Sık görülen belirtiler: ani başlayan ışık çakmaları; birden ortaya çıkan çok sayıda siyah nokta ya da örümcek ağı gibi uçuşan cisim; görme alanının bir kenarından ilerleyen perde ya da gölge; görmede bulanıklık. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.
Retina yırtığı ve dekolmanı durumunda neler yapılmamalı?
“Birkaç gün bekleyeyim, geçer” diye ertelemeyin; dekolman merkeze ulaşırsa görme kaybı kalıcı olabilir.
Retina yırtığı ve dekolmanı neden olur?
En sık nedenler: yaşla birlikte göz içi jelin (vitreus) retinadan ayrılırken yırtık oluşturması; yüksek miyopi; göz travması; geçirilmiş göz ameliyatları (katarakt dahil); diyabetik retinopati. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.
Retina yırtığı ve dekolmanı durumunda ne yapmalı?
Aynı gün, mümkünse ilk saatler içinde göz acile ya da göz hekimine başvurun. Yorucu hareketlerden ve ağır kaldırmaktan kaçının. Gözünüzü ovuşturmayın.
Retina yırtığı ve dekolmanı nasıl geçer?
Yırtık erken dönemde lazerle kapatılabilir. Dekolman gelişmişse ameliyat (vitrektomi, skleral çökertme ya da gaz enjeksiyonu) gerekir; başarı dekolmanın merkeze ulaşmadan tedavi edilmesine bağlıdır.
Gözüme perde indi, ne yapmalıyım?
Aynı gün, mümkünse ilk saatler içinde göz acile ya da göz hekimine başvurun. Yorucu hareketlerden ve ağır kaldırmaktan kaçının. Retina yırtığı ve dekolmanı için Göz Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Görme alanında perde iniyor mu?”
Gözümde ışık çakıyor, hangi doktora gitmeliyim?
Öncelikle Göz Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.
Göze perde inmesi neden olur?
Retina dekolmanı, göz içi kanama ya da göz damarlarının tıkanması gibi acil nedenlerle olabilir. Aynı gün göz hekimine başvurun.
Retina dekolmanı ameliyatından sonra neden yüzüstü yatılır?
Göze verilen gaz kabarcığının retinayı yerine bastırması için hekimin önerdiği baş pozisyonu önemlidir.
Retina yırtığı ve dekolmanı ne zaman acildir?
Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Görme alanında perde iniyor mu?” “Merkezi görme bozuldu mu?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”
Retina yırtığı ve dekolmanı için ne zaman doktora görünmeliyim?
Işık çakması ve yeni uçuşan cisimlerde aynı gün; Perde inmesinde hemen doktora görünün.
Retina yırtığı ve dekolmanı ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler
Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:
Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.