Nöropati hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri
Periferik nöropati, beyin ve omurilik dışındaki sinirlerin hasar görmesidir. En sık nedeni diyabettir. Genellikle ayak uçlarından başlayan uyuşma, karıncalanma, yanma ve his kaybıyla seyreder. Altta yatan nedenin kontrolü ilerlemeyi yavaşlatır.
Nöropati için hangi bölüme (doktora) gidilir?
Nöropati için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Nörolog ya da Dahiliye Doktoru. Emin değilseniz aile hekiminiz sizi doğru branşa yönlendirir.
Nöropati belirtileri nelerdir?
- Ayaklarda, sonra ellerde çorap-eldiven tarzı uyuşma
- Yanma, iğne batması gibi ağrı, özellikle geceleri
- Ayakta his kaybı ve fark edilmeyen yaralar
- Denge kaybı
- Kaslarda güçsüzlük
Nöropati neden olur?
Nöropati şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.
- 1Diyabet
- 2B12 vitamini eksikliği
- 3Alkol
- 4Tiroit yetmezliği ve böbrek yetmezliği
- 5Bazı ilaçlar ve kemoterapi
- 6Bağışıklık hastalıkları
Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın
- Günler içinde bacaklardan yukarı doğru hızla ilerleyen güçsüzlük var mı
- Nefes almada güçlük var mı
- Ayakta iyileşmeyen ya da kararan yara var mı
- Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
- Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz
Evde ilk yapılabilecekler
- Diyabetiniz varsa kan şekerinizi hedefte tutun.
- Ayaklarınızı her gün kontrol edin; ayna kullanabilirsiniz.
- Çıplak ayakla dolaşmayın; suyun sıcaklığını elinizle değil dirseğinizle kontrol edin.
- Alkolü bırakın.
Şu durumlarda doktora görünün
- Uyuşma ve yanma haftalardır sürüyorsa
- Ayakta yara ya da renk değişikliğinde
Nöropati nasıl geçer?
Nedene yönelik tedavi ve sinir ağrısına etkili ilaçlarla belirtiler azaltılabilir. B12 eksikliği gibi bazı nedenlerde erken tedaviyle belirgin düzelme olur.
Nöropati tedavisinde uygulanan yöntemler
Aşağıdaki yöntemlerin nasıl yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve şehrinizde hangi hekimlerin uyguladığını görebilirsiniz. Size uygun olana hekiminiz muayeneden sonra karar verir.
Nöropati kimlerde görülür?
- Diyabet hastaları (en sık neden)
- B12 vitamini eksikliği olanlar
- Uzun süre ve fazla alkol kullananlar
- Böbrek yetmezliği ve hipotiroidi hastaları
- Kemoterapi alanlar
Nöropati nasıl teşhis edilir?
Tanı nörolojik muayene ve EMG (sinir iletim çalışması) ile konur. Nedeni bulmak için açlık şekeri, HbA1c, B12, tiroit ve böbrek testleri yapılır. Diyabet hastalarında ayak muayenesi yılda en az bir kez yapılmalıdır.
Korunmak için neler yapılabilir?
- Diyabetin iyi kontrolü, alkolden uzak durmak ve B12 eksikliğinin erken tedavisi nöropatiyi önler ya da ilerlemesini yavaşlatır.
- Diyabet hastaları her gün ayaklarını kontrol etmeli ve çıplak ayakla yürümemelidir.
Nöropati: klinik özet
- Tanım
- Periferik nöropati, periferik sinirlerin yapı ya da işlev bozukluğudur; mononöropati, multipl mononöropati ve polinöropati şeklinde olabilir. Akson ya da miyelin tutulumuna göre sınıflanır.
- Etiyoloji
- Diyabet (en sık), alkol, B12 eksikliği, hipotiroidi, üremi, ilaçlar (kemoterapötikler, izoniazid, metronidazol), vaskülitler, paraproteinemiler, kalıtsal nöropatiler (Charcot-Marie-Tooth), Guillain-Barré sendromu.
- Tanı
- Nörolojik muayene (çorap-eldiven duyu kaybı, refleks kaybı), monofilaman testi, sinir iletim çalışması ve EMG; açlık şekeri/HbA1c, B12, TSH, böbrek-karaciğer işlevleri, serum protein elektroforezi.
- Ayırıcı tanı
- Miyelopati
- Radikülopati
- Guillain-Barré sendromu (akut, ilerleyici)
- Miyopati
- Tedavi ilkeleri
- Nedene yönelik tedavi (glisemik kontrol, B12 replasmanı, alkolün bırakılması); nöropatik ağrıda gabapentinoidler, SNRI (duloksetin) ya da trisiklik antidepresanlar; ayak bakımı eğitimi.
- Komplikasyonlar
- Diyabetik ayak ülseri ve amputasyon
- Charcot artropatisi
- Düşmeler
- Otonom nöropati (ortostatik hipotansiyon, gastroparezi)
Akılda tutulacaklar
- Diyabetik polinöropati uzunluk bağımlıdır; distal ve simetrik başlar.
- İzoniazid nöropatisi piridoksin (B6) ile önlenir.
- Guillain-Barré: asendan güçsüzlük, arefleksi, BOS’ta albüminositolojik disosiyasyon; solunum yetmezliği açısından izlenir.
- B12 eksikliği hem periferik nöropati hem subakut kombine dejenerasyon yapabilir.
Sınavda nasıl sorulur?
Cevap: Piridoksin (B6).
Cevap: Albüminositolojik disosiyasyon (protein yüksek, hücre normal).
Bu bölüm hekimler ve tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir. Güncel ders kitapları ve uluslararası kılavuzlar esas alınmıştır; klinik kararlar için güncel kılavuzlara başvurun.
Tıp öğrencileri için ilgili ders notları: Lumbosakral pleksus ve alt ekstremite sinirleri · Sinir dokusu histolojisi ve glia hücreleri · Diyabetin kronik komplikasyonları
Şehrinizde nörolog bulun
Nöropati (sinir hasarı) şikâyetiniz için şehrinizdeki nörologlar.
Şöyle de soruluyor
Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:
Sıkça sorulan sorular
Nöropati hangi doktora gidilir?
Nöropati için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Nörolog ya da Dahiliye Doktoru. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.
Nöropati belirtileri nelerdir?
Sık görülen belirtiler: ayaklarda, sonra ellerde çorap-eldiven tarzı uyuşma; yanma, iğne batması gibi ağrı, özellikle geceleri; ayakta his kaybı ve fark edilmeyen yaralar; denge kaybı; kaslarda güçsüzlük. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.
Nöropati neden olur?
En sık nedenler: diyabet; b12 vitamini eksikliği; alkol; tiroit yetmezliği ve böbrek yetmezliği; bazı ilaçlar ve kemoterapi; bağışıklık hastalıkları. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.
Nöropati nasıl geçer?
Nedene yönelik tedavi ve sinir ağrısına etkili ilaçlarla belirtiler azaltılabilir. B12 eksikliği gibi bazı nedenlerde erken tedaviyle belirgin düzelme olur.
Nöropati kimlerde görülür?
Daha sık görüldüğü durumlar: diyabet hastaları (en sık neden); b12 vitamini eksikliği olanlar; uzun süre ve fazla alkol kullananlar; böbrek yetmezliği ve hipotiroidi hastaları; kemoterapi alanlar.
Nöropati nasıl teşhis edilir?
Tanı nörolojik muayene ve EMG (sinir iletim çalışması) ile konur. Nedeni bulmak için açlık şekeri, HbA1c, B12, tiroit ve böbrek testleri yapılır. Diyabet hastalarında ayak muayenesi yılda en az bir kez yapılmalıdır.
Nöropati önlenebilir mi?
Diyabetin iyi kontrolü, alkolden uzak durmak ve B12 eksikliğinin erken tedavisi nöropatiyi önler ya da ilerlemesini yavaşlatır. Diyabet hastaları her gün ayaklarını kontrol etmeli ve çıplak ayakla yürümemelidir.
Ayaklarımda yanma ve uyuşma var, ne yapmalıyım?
Diyabetiniz varsa kan şekerinizi hedefte tutun. Ayaklarınızı her gün kontrol edin; ayna kullanabilirsiniz. Nöropati için Nörolog ya da Dahiliye Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Günler içinde bacaklardan yukarı doğru hızla ilerleyen güçsüzlük var mı?”
Şekerden ayaklarım hissizleşti, hangi doktora gitmeliyim?
Öncelikle Nörolog ya da Dahiliye Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.
Nöropati testi nedir?
Sinir iletim çalışması ve EMG ile sinirlerin işlevi değerlendirilir; ayrıca şeker, B12 ve tiroit tahlilleri istenir.
Nöropati ne zaman acildir?
Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Günler içinde bacaklardan yukarı doğru hızla ilerleyen güçsüzlük var mı?” “Nefes almada güçlük var mı?” “Ayakta iyileşmeyen ya da kararan yara var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”
Nöropati için ne zaman doktora görünmeliyim?
Uyuşma ve yanma haftalardır sürüyorsa; Ayakta yara ya da renk değişikliğinde doktora görünün.
Nöropati ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler
Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:
Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.