Krup hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri
Krup, genellikle 6 ay–3 yaş arası çocuklarda gırtlak ve nefes borusunun virüse bağlı şişmesidir. Gece aniden başlayan, fok balığı havlamasına benzeyen öksürük, ses kısıklığı ve nefes alırken hırıltılı ses (stridor) yapar. Çoğu hafif seyreder ama nefes darlığında acil tedavi gerekir.
Krup için hangi bölüme (doktora) gidilir?
Krup için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Çocuk Doktoru ya da KBB Doktoru. Emin değilseniz aile hekiminiz sizi doğru branşa yönlendirir.
Krup belirtileri nelerdir?
- Havlar tarzda, kaba öksürük
- Ses kısıklığı
- Nefes alırken hırıltılı, ıslığa benzer ses
- Gece kötüleşme
- Hafif ateş ve burun akıntısı
Krup neden olur?
Krup şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.
- 1Parainfluenza başta olmak üzere solunum virüsleri
- 2Sonbahar ve kış ayları
- 36 ay–3 yaş arası dönem
Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın
- Çocuk dinlenirken de hırıltılı nefes alıyor mu
- Göğüs kafesi ya da boyun nefes alırken içe çekiliyor mu
- Dudaklarda morarma, salya akıtma, yutamama ya da aşırı uykululuk var mı
- Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
- Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz
Evde ilk yapılabilecekler
- Çocuğu sakinleştirin; ağlama nefes darlığını artırır.
- Kucağınızda dik tutun.
- Serin gece havası bazı çocuklarda rahatlatabilir.
- Dinlenirken hırıltı ya da içe çekilme varsa 112’yi arayın.
Yapılmaması gerekenler
- Çocuğun boğazına bakmak için zorlamayın, ağzına bir şey sokmayın.
Şu durumlarda doktora görünün
- Havlar tarzda öksürük ve hırıltıda aynı gün
- Nefes darlığında hemen
Krup nasıl geçer?
Çoğu krup 2–3 günde düzelir. Hekim gerekli görürse tek doz kortizon ya da ağır olgularda nefes yoluyla ilaç verir.
Krup kimlerde görülür?
- 6 ay–3 yaş arası çocuklar
- Sonbahar ve kış aylarında daha sık
- Erkek çocuklar (biraz daha sık)
- Daha önce krup geçirmiş çocuklar
Krup nasıl teşhis edilir?
Krup tanısı havlar tarzda öksürük, ses kısıklığı ve nefes alırken çıkan hırıltılı sesin muayenede görülmesiyle konur. Genellikle görüntüleme gerekmez. Ağır durumlarda oksijen düzeyi ölçülür.
Korunmak için neler yapılabilir?
- Krup yapan virüslere karşı el yıkama ve hasta çocuklarla temasın sınırlanması yardımcı olur; grip aşısı bazı krup nedenlerini önler.
Krup: klinik özet
- Tanım
- Krup (laringotrakeobronşit), en sık parainfluenza virüslerinin neden olduğu, subglottik ödeme bağlı havlar tarzda öksürük, ses kısıklığı ve inspiratuvar stridorla seyreden üst solunum yolu enfeksiyonudur.
- Tanı
- Klinik tanı; ağırlık Westley skoruyla değerlendirilir. Boyun grafisinde subglottik daralma (“kalem ucu/steeple” bulgusu) görülebilir ancak rutin gerekmez.
- Ayırıcı tanı
- Epiglottit (yüksek ateş, salya, tripod pozisyonu, toksik görünüm)
- Bakteriyel trakeit
- Yabancı cisim aspirasyonu
- Retrofaringeal apse
- Anjiyoödem ve anafilaksi
- Tedavi ilkeleri
- Tüm ağırlıklarda tek doz oral deksametazon; orta-ağır olgularda nebülize adrenalin (uygulama sonrası birkaç saat gözlem). Ağır olgularda oksijen ve yoğun bakım izlemi.
- Komplikasyonlar
- Solunum yetmezliği
- Bakteriyel trakeit
Akılda tutulacaklar
- Krup: “steeple” bulgusu; epiglottit: lateral grafide “başparmak” bulgusu.
- Epiglottit şüphesinde çocuğu ajite etmemek için boğaz muayenesi yapılmaz; havayolu güvenceye alınır.
- Hib aşısı epiglottit sıklığını belirgin azaltmıştır.
- Nebülize adrenalin etkisi geçici olduğundan rebound açısından gözlem gerekir.
Sınavda nasıl sorulur?
Cevap: Parainfluenza virüsü.
Cevap: Subglottik daralma: kalem ucu (steeple) bulgusu.
Cevap: Akut epiglottit.
Bu bölüm hekimler ve tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir. Güncel ders kitapları ve uluslararası kılavuzlar esas alınmıştır; klinik kararlar için güncel kılavuzlara başvurun.
Tıp öğrencileri için ilgili ders notları: Solunum yolu virüsleri · Bronşiyolit ve krup
Şehrinizde çocuk doktoru bulun
Krup (havlar tarzda öksürük) şikâyetiniz için şehrinizdeki çocuk doktorları.
Şöyle de soruluyor
Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:
Sıkça sorulan sorular
Krup hangi doktora gidilir?
Krup için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Çocuk Doktoru ya da KBB Doktoru. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.
Krup belirtileri nelerdir?
Sık görülen belirtiler: havlar tarzda, kaba öksürük; ses kısıklığı; nefes alırken hırıltılı, ıslığa benzer ses; gece kötüleşme; hafif ateş ve burun akıntısı. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.
Krup durumunda neler yapılmamalı?
Çocuğun boğazına bakmak için zorlamayın, ağzına bir şey sokmayın.
Krup neden olur?
En sık nedenler: parainfluenza başta olmak üzere solunum virüsleri; sonbahar ve kış ayları; 6 ay–3 yaş arası dönem. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.
Krup nasıl geçer?
Çoğu krup 2–3 günde düzelir. Hekim gerekli görürse tek doz kortizon ya da ağır olgularda nefes yoluyla ilaç verir.
Krup kimlerde görülür?
Daha sık görüldüğü durumlar: 6 ay–3 yaş arası çocuklar; sonbahar ve kış aylarında daha sık; erkek çocuklar (biraz daha sık); daha önce krup geçirmiş çocuklar.
Krup nasıl teşhis edilir?
Krup tanısı havlar tarzda öksürük, ses kısıklığı ve nefes alırken çıkan hırıltılı sesin muayenede görülmesiyle konur. Genellikle görüntüleme gerekmez. Ağır durumlarda oksijen düzeyi ölçülür.
Krup önlenebilir mi?
Krup yapan virüslere karşı el yıkama ve hasta çocuklarla temasın sınırlanması yardımcı olur; grip aşısı bazı krup nedenlerini önler.
Çocuğum köpek havlar gibi öksürüyor, ne yapmalıyım?
Çocuğu sakinleştirin; ağlama nefes darlığını artırır. Kucağınızda dik tutun. Krup için Çocuk Doktoru ya da KBB Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Çocuk dinlenirken de hırıltılı nefes alıyor mu?”
Gece birden öksürük ve hırıltı, hangi doktora gitmeliyim?
Öncelikle Çocuk Doktoru ya da KBB Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.
Krup bulaşıcı mı?
Kruba neden olan virüsler bulaşıcıdır; el hijyeni ve öksürme kurallarına dikkat edin.
Krup ile astım nasıl ayırt edilir?
Krupta hırıltı nefes alırken duyulur ve havlar tarzda öksürük vardır; astımda hırıltı daha çok nefes verirken olur. Ayrımı hekim yapar.
Krup ne zaman acildir?
Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Çocuk dinlenirken de hırıltılı nefes alıyor mu?” “Göğüs kafesi ya da boyun nefes alırken içe çekiliyor mu?” “Dudaklarda morarma, salya akıtma, yutamama ya da aşırı uykululuk var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”
Krup için ne zaman doktora görünmeliyim?
Havlar tarzda öksürük ve hırıltıda aynı gün; Nefes darlığında hemen doktora görünün.
Krup ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler
Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:
Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.