İnme (felç) belirtileri ve ilk yardım
İnme, beyne giden bir damarın tıkanması ya da beyinde kanamadır. Yüzde kayma, kolda-bacakta ani güçsüzlük ve konuşma bozukluğu en sık belirtilerdir. Tedavi için ilk saatler çok değerlidir: belirtilerin başladığı saati not edip hemen 112’yi arayın.
İnme için hangi bölüme (doktora) gidilir?
Önce 112’yi arayın. Sonraki takip için: Nörolog.
İnme belirtileri nelerdir?
- Yüzün bir tarafında kayma (gülümseyince belirginleşir)
- Bir kolda ya da bacakta ani güçsüzlük, uyuşma
- Konuşma bozukluğu, anlamsız konuşma ya da söyleneni anlayamama
- Ani görme kaybı ya da çift görme
- Ani denge kaybı, baş dönmesi ve yürüyememe
- Ani başlayan çok şiddetli baş ağrısı
İnme neden olur?
İnme şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.
- 1Beyin damarının pıhtıyla tıkanması (en sık)
- 2Beyin içine kanama
- 3Risk faktörleri: yüksek tansiyon, ritim bozukluğu (atriyal fibrilasyon), şeker hastalığı, sigara, yüksek kolesterol
Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın
- Yüzde kayma var mı
- Kolda ya da bacakta ani güçsüzlük var mı
- Konuşma bozukluğu var mı
- Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
- Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz
İlk yardım: ne yapmalı?
- Hemen 112’yi arayın ve belirtilerin başladığı saati not edin.
- Kişiyi güvenli bir yere yatırın; kusuyorsa ya da bilinci bulanıksa yan yatırın.
- Kullandığı ilaçların listesini (özellikle kan sulandırıcıları) hazırlayın.
Yapılmaması gerekenler
- Kişiye yiyecek, içecek ya da ilaç vermeyin; yutması bozulmuş olabilir.
- “Geçer” diye beklemeyin; belirtiler düzelse bile 112’yi arayın.
- Kendi aracınızla uzak bir hastaneye götürmeye çalışmayın; 112 inme tedavisi yapılabilen hastaneye yönlendirir.
Şu durumlarda doktora görünün
- Belirtiler dakikalar içinde tamamen geçtiyse bile aynı gün acile; bu durum (geçici iskemik atak) yaklaşan bir inmenin habercisi olabilir
İnme tedavisinde uygulanan yöntemler
Aşağıdaki yöntemlerin nasıl yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve şehrinizde hangi hekimlerin uyguladığını görebilirsiniz. Size uygun olana hekiminiz muayeneden sonra karar verir.
İnme: klinik özet
- Tanım
- İnme, vasküler nedenli, ani başlangıçlı fokal nörolojik defisittir; yaklaşık %85’i iskemik, kalanı hemorajiktir.
- Etiyoloji
- İskemik: büyük arter aterosklerozu, kardiyoembolizm (en sık atriyal fibrilasyon), küçük damar (lakuner) hastalığı. Hemorajik: hipertansiyon, amiloid anjiyopati, anevrizma.
- Tanı
- Acil kontrastsız beyin BT (kanamayı dışlamak için); büyük damar tıkanıklığı için BT anjiyografi; MR difüzyon erken iskemide en duyarlıdır.
- Ayırıcı tanı
- Hipoglisemi
- Postiktal (Todd) paralizi
- Migren aurası
- Beyin tümörü
- Konversiyon bozukluğu
- Tedavi ilkeleri
- İskemik inmede uygun hastalarda belirti başlangıcından itibaren 4,5 saat içinde IV trombolitik; büyük damar oklüzyonunda mekanik trombektomi (seçilmiş hastalarda 24 saate kadar). İkincil korunma: antiagregan ya da antikoagülan, statin, tansiyon kontrolü.
Akılda tutulacaklar
- Orta serebral arter inmesi: karşı tarafta yüz ve kolda daha belirgin güçsüzlük; dominant hemisferde afazi.
- Anterior serebral arter inmesi: karşı bacakta belirgin güçsüzlük.
- İnme tablosundaki her hastada önce kan şekeri ölçülmelidir.
Sınavda nasıl sorulur?
Cevap: Kontrastsız beyin BT (hemorajiyi dışlamak için).
Cevap: Belirtilerin başlangıcından itibaren 4,5 saat.
Bu bölüm hekimler ve tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir. Güncel ders kitapları ve uluslararası kılavuzlar esas alınmıştır; klinik kararlar için güncel kılavuzlara başvurun.
Tıp öğrencileri için ilgili ders notları: Kraniyal sinirler · Willis poligonu ve beyin arterleri · Hücre hasarı, nekroz türleri ve apoptoz · Glasgow Koma Skalası (GKS) · Beyin sapı sendromları · Atriyal fibrilasyon · İnme (serebrovasküler hastalık) · Hemodinamik bozukluklar: ödem, tromboz, emboli ve enfarkt · Vertigo (baş dönmesi) ayırıcı tanısı
Şehrinizde nörolog bulun
İnme (felç) belirtileri şikâyetiniz için şehrinizdeki nörologlar.
Şöyle de soruluyor
Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:
Sıkça sorulan sorular
İnme hangi doktora gidilir?
Önce 112’yi arayın; acil servis ilk müdahaleyi yapar. Sonrasındaki takip için Nörolog.
İnme belirtileri nelerdir?
Sık görülen belirtiler: yüzün bir tarafında kayma (gülümseyince belirginleşir); bir kolda ya da bacakta ani güçsüzlük, uyuşma; konuşma bozukluğu, anlamsız konuşma ya da söyleneni anlayamama; ani görme kaybı ya da çift görme; ani denge kaybı, baş dönmesi ve yürüyememe; ani başlayan çok şiddetli baş ağrısı. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.
İnme durumunda neler yapılmamalı?
Kişiye yiyecek, içecek ya da ilaç vermeyin; yutması bozulmuş olabilir. “Geçer” diye beklemeyin; belirtiler düzelse bile 112’yi arayın. Kendi aracınızla uzak bir hastaneye götürmeye çalışmayın; 112 inme tedavisi yapılabilen hastaneye yönlendirir.
İnme neden olur?
En sık nedenler: beyin damarının pıhtıyla tıkanması (en sık); beyin içine kanama; risk faktörleri: yüksek tansiyon, ritim bozukluğu (atriyal fibrilasyon), şeker hastalığı, sigara, yüksek kolesterol. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.
İnme durumunda ne yapmalı?
Hemen 112’yi arayın ve belirtilerin başladığı saati not edin. Kişiyi güvenli bir yere yatırın; kusuyorsa ya da bilinci bulanıksa yan yatırın. Kullandığı ilaçların listesini (özellikle kan sulandırıcıları) hazırlayın.
Yüzü kaydı, konuşamıyor, ne yapmalıyım?
Hemen 112’yi arayın ve belirtilerin başladığı saati not edin. Kişiyi güvenli bir yere yatırın; kusuyorsa ya da bilinci bulanıksa yan yatırın. İnme için Nörolog bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Yüzde kayma var mı?”
Kolum birden tutmuyor, hangi doktora gitmeliyim?
Öncelikle Nörolog bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.
Felç belirtileri nelerdir?
Ani başlayan yüzde kayma, bir kolda ya da bacakta güçsüzlük ve konuşma bozukluğu en sık belirtilerdir. Bunlardan biri varsa hemen 112’yi arayın.
Felç geçiren birine ne yapılmalı?
112’yi arayın, belirtilerin başladığı saati not edin, kişiyi yatırın; yiyecek ya da içecek vermeyin. Kusuyorsa yan yatırın.
İnme tedavisinde zaman neden önemli?
Damar tıkanmasına bağlı inmede pıhtı eritici ve pıhtı çıkarma tedavileri ilk saatlerde uygulanabilir; ne kadar erken başlanırsa beyin hasarı o kadar az olur.
İnme ne zaman acildir?
Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Yüzde kayma var mı?” “Kolda ya da bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Konuşma bozukluğu var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”
İnme için ne zaman doktora görünmeliyim?
Belirtiler dakikalar içinde tamamen geçtiyse bile aynı gün acile; bu durum (geçici iskemik atak) yaklaşan bir inmenin habercisi olabilir doktora görünün.
İnme ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler
Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:
Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.








