Besin alerjisi hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri
Besin alerjisi, bağışıklık sisteminin bir yiyeceğin proteinine aşırı tepki vermesidir. Yer fıstığı, ağaç kuruyemişleri, süt, yumurta, balık, kabuklu deniz ürünleri, buğday ve susam en sık alerjenlerdir. Belirtiler dakikalar içinde kurdeşen, dudak şişmesi, kusma ya da ağır vakalarda alerjik şok olarak ortaya çıkabilir. Besin intoleransı (ör. laktoz) bağışıklıkla ilgili değildir ve farklıdır.
Besin alerjisi için hangi bölüme (doktora) gidilir?
Besin alerjisi için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Çocuk Doktoru ya da Dermatolog ya da Dahiliye Doktoru. Emin değilseniz aile hekiminiz sizi doğru branşa yönlendirir.
Besin alerjisi belirtileri nelerdir?
- Yemekten dakikalar sonra kurdeşen ve kaşıntı
- Dudak, dil ve göz çevresinde şişlik
- Kusma, karın ağrısı, ishal
- Hırıltı, öksürük
- Ağır olguda baş dönmesi ve bayılma
Besin alerjisi neden olur?
Besin alerjisi şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.
- 1Yer fıstığı ve ağaç kuruyemişleri
- 2İnek sütü ve yumurta (çocuklarda)
- 3Balık ve kabuklu deniz ürünleri
- 4Buğday, soya ve susam
- 5Ailede alerji ve atopik egzama
Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın
- Nefes darlığı, boğazda daralma, ses değişikliği ya da bayılma var mı
- Daha önce ağır reaksiyon geçirdiğiniz besini mi yediniz
- Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
- Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz
Evde ilk yapılabilecekler
- Ağır belirtilerde 112’yi arayın; hekiminiz adrenalin oto-enjektörü verdiyse hemen kullanın.
- Şüpheli besini ve yeme zamanını not edin.
- Etiketleri okuyun; “iz miktarda içerebilir” uyarılarına dikkat edin.
Yapılmaması gerekenler
- Alerji testi yapmadan kendi kendinize uzun besin listeleri çıkarıp perhiz yapmayın; özellikle çocuklarda yetersiz beslenmeye yol açabilir.
Şu durumlarda doktora görünün
- Bir besinden sonra kurdeşen ya da şişlik olduysa
- Bebekte ek gıdaya geçişte reaksiyon olduysa
Besin alerjisi nasıl geçer?
Süt ve yumurta alerjilerinin çoğu çocukluk çağında geçer; yer fıstığı, kuruyemiş ve deniz ürünü alerjileri çoğunlukla kalıcıdır. Tedavi alerjenden kaçınma ve acil plandır; bazı merkezlerde alerjen immünoterapisi uygulanır.
Besin alerjisi tedavisinde uygulanan yöntemler
Aşağıdaki yöntemlerin nasıl yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve şehrinizde hangi hekimlerin uyguladığını görebilirsiniz. Size uygun olana hekiminiz muayeneden sonra karar verir.
Besin alerjisi kimlerde görülür?
- Bebek ve küçük çocuklar
- Atopik egzaması olanlar
- Ailesinde alerji bulunanlar
Besin alerjisi nasıl teşhis edilir?
Deri prik testi, kanda spesifik IgE ve gerekirse hastane koşullarında kontrollü besin yükleme testiyle tanı konur.
Korunmak için neler yapılabilir?
- Bebeklerde ek gıdaya zamanında ve hekim önerisiyle geçiş.
- Bilinen alerjenden kaçınma ve etiket okuma.
Şehrinizde çocuk doktoru bulun
Besin alerjisi şikâyetiniz için şehrinizdeki çocuk doktorları.
Şöyle de soruluyor
Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:
Sıkça sorulan sorular
Besin alerjisi hangi doktora gidilir?
Besin alerjisi için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Çocuk Doktoru ya da Dermatolog ya da Dahiliye Doktoru. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.
Besin alerjisi belirtileri nelerdir?
Sık görülen belirtiler: yemekten dakikalar sonra kurdeşen ve kaşıntı; dudak, dil ve göz çevresinde şişlik; kusma, karın ağrısı, ishal; hırıltı, öksürük; ağır olguda baş dönmesi ve bayılma. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.
Besin alerjisi durumunda neler yapılmamalı?
Alerji testi yapmadan kendi kendinize uzun besin listeleri çıkarıp perhiz yapmayın; özellikle çocuklarda yetersiz beslenmeye yol açabilir.
Besin alerjisi neden olur?
En sık nedenler: yer fıstığı ve ağaç kuruyemişleri; inek sütü ve yumurta (çocuklarda); balık ve kabuklu deniz ürünleri; buğday, soya ve susam; ailede alerji ve atopik egzama. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.
Besin alerjisi nasıl geçer?
Süt ve yumurta alerjilerinin çoğu çocukluk çağında geçer; yer fıstığı, kuruyemiş ve deniz ürünü alerjileri çoğunlukla kalıcıdır. Tedavi alerjenden kaçınma ve acil plandır; bazı merkezlerde alerjen immünoterapisi uygulanır.
Besin alerjisi kimlerde görülür?
Daha sık görüldüğü durumlar: bebek ve küçük çocuklar; atopik egzaması olanlar; ailesinde alerji bulunanlar.
Besin alerjisi nasıl teşhis edilir?
Deri prik testi, kanda spesifik IgE ve gerekirse hastane koşullarında kontrollü besin yükleme testiyle tanı konur.
Besin alerjisi önlenebilir mi?
Bebeklerde ek gıdaya zamanında ve hekim önerisiyle geçiş. Bilinen alerjenden kaçınma ve etiket okuma.
Fıstık yedikten sonra dudağım şişti, ne yapmalıyım?
Ağır belirtilerde 112’yi arayın; hekiminiz adrenalin oto-enjektörü verdiyse hemen kullanın. Şüpheli besini ve yeme zamanını not edin. Besin alerjisi için Çocuk Doktoru ya da Dermatolog ya da Dahiliye Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Nefes darlığı, boğazda daralma, ses değişikliği ya da bayılma var mı?”
Yumurta alerjim var, hangi doktora gitmeliyim?
Öncelikle Çocuk Doktoru ya da Dermatolog ya da Dahiliye Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.
Besin alerjisi ile intolerans farkı nedir?
Alerji bağışıklık sistemiyle ilgilidir ve hayati olabilir; intolerans (ör. laktoz) sindirimle ilgilidir ve genellikle şişkinlik, ishal yapar.
Besin alerjisi testi nasıl yapılır?
Deri testi ve kan testleriyle yapılır; yorumlama mutlaka belirtilerle birlikte hekim tarafından yapılır.
Besin alerjisi ne zaman acildir?
Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Nefes darlığı, boğazda daralma, ses değişikliği ya da bayılma var mı?” “Daha önce ağır reaksiyon geçirdiğiniz besini mi yediniz?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”
Besin alerjisi için ne zaman doktora görünmeliyim?
Bir besinden sonra kurdeşen ya da şişlik olduysa; Bebekte ek gıdaya geçişte reaksiyon olduysa doktora görünün.
Besin alerjisi ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler
Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:
Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.








