ALS hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri
ALS (amiyotrofik lateral skleroz), kasları hareket ettiren sinir hücrelerinin giderek kaybıyla seyreden ilerleyici bir hastalıktır. Elde ya da ayakta ağrısız güçsüzlük, kas seğirmeleri ve konuşma-yutma güçlüğüyle başlayabilir. Kesin tedavisi yoktur, ancak ilaçlar ve çok yönlü destekle yaşam kalitesi ve süresi artırılabilir.
ALS için hangi bölüme (doktora) gidilir?
ALS için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Nörolog. Emin değilseniz aile hekiminiz sizi doğru branşa yönlendirir.
ALS belirtileri nelerdir?
- Bir elde ya da ayakta giderek artan, ağrısız güçsüzlük
- Kaslarda erime ve yaygın seğirmeler
- Düğme iliklemede, kalem tutmada zorlanma
- Ayağı sürüme, sık tökezleme
- Peltek konuşma ve yutma güçlüğü
- İlerleyen dönemde nefes darlığı
ALS neden olur?
ALS şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.
- 1Kesin nedeni bilinmiyor
- 2Olguların küçük bir kısmında ailesel geçiş ve gen değişiklikleri
- 3Yaş ve erkek cinsiyet riski artırır
Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın
- Nefes darlığı ya da yatınca nefessiz kalma var mı
- Sık boğulma ve yutamama nedeniyle kilo kaybı var mı
- Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
- Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
- Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz
Evde ilk yapılabilecekler
- Güçsüzlüğün nerede başladığını ve nasıl ilerlediğini not edin.
- Tek başına kas seğirmesi çoğunlukla zararsızdır; güçsüzlük eşlik ediyorsa nöroloğa görünün.
- Tanı sonrası fizyoterapi, konuşma-yutma terapisi ve beslenme desteği hakkında bilgi alın.
Şu durumlarda doktora görünün
- Ağrısız ve giderek artan kas güçsüzlüğünde
- Kas erimesiyle birlikte seğirmelerde
- Yeni başlayan konuşma ya da yutma güçlüğünde
ALS nasıl geçer?
ALS ilerleyici bir hastalıktır ve tamamen iyileşmez. Hastalığın ilerleyişini yavaşlatan ilaçlar, solunum desteği, beslenme desteği ve fizyoterapi ile yaşam kalitesi korunur. Hastalığın hızı kişiden kişiye çok değişir.
ALS tedavisinde uygulanan yöntemler
Aşağıdaki yöntemlerin nasıl yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve şehrinizde hangi hekimlerin uyguladığını görebilirsiniz. Size uygun olana hekiminiz muayeneden sonra karar verir.
ALS kimlerde görülür?
- En sık 50–70 yaş arası
- Erkeklerde biraz daha sık
- Ailesinde ALS olanlar
ALS nasıl teşhis edilir?
Tek bir tanı testi yoktur. Nörolojik muayene ve EMG temel testlerdir; benzer belirtiler yapan boyun fıtığı, tiroit ve vitamin eksikliği gibi durumları dışlamak için MR ve kan testleri yapılır.
Korunmak için neler yapılabilir?
- Bilinen bir korunma yolu yoktur.
Şehrinizde nörolog bulun
ALS (motor nöron hastalığı) şikâyetiniz için şehrinizdeki nörologlar.
Şöyle de soruluyor
Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:
Sıkça sorulan sorular
ALS hangi doktora gidilir?
ALS için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Nörolog. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.
ALS belirtileri nelerdir?
Sık görülen belirtiler: bir elde ya da ayakta giderek artan, ağrısız güçsüzlük; kaslarda erime ve yaygın seğirmeler; düğme iliklemede, kalem tutmada zorlanma; ayağı sürüme, sık tökezleme; peltek konuşma ve yutma güçlüğü; ilerleyen dönemde nefes darlığı. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.
ALS neden olur?
En sık nedenler: kesin nedeni bilinmiyor; olguların küçük bir kısmında ailesel geçiş ve gen değişiklikleri; yaş ve erkek cinsiyet riski artırır. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.
ALS nasıl geçer?
ALS ilerleyici bir hastalıktır ve tamamen iyileşmez. Hastalığın ilerleyişini yavaşlatan ilaçlar, solunum desteği, beslenme desteği ve fizyoterapi ile yaşam kalitesi korunur. Hastalığın hızı kişiden kişiye çok değişir.
ALS kimlerde görülür?
Daha sık görüldüğü durumlar: en sık 50–70 yaş arası; erkeklerde biraz daha sık; ailesinde ALS olanlar.
ALS nasıl teşhis edilir?
Tek bir tanı testi yoktur. Nörolojik muayene ve EMG temel testlerdir; benzer belirtiler yapan boyun fıtığı, tiroit ve vitamin eksikliği gibi durumları dışlamak için MR ve kan testleri yapılır.
ALS önlenebilir mi?
Bilinen bir korunma yolu yoktur.
Elim güçsüzleşti, kaslarım seğiriyor, ne yapmalıyım?
Güçsüzlüğün nerede başladığını ve nasıl ilerlediğini not edin. Tek başına kas seğirmesi çoğunlukla zararsızdır; güçsüzlük eşlik ediyorsa nöroloğa görünün. ALS için Nörolog bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Nefes darlığı ya da yatınca nefessiz kalma var mı?”
Kaslarım eriyor, hangi doktora gitmeliyim?
Öncelikle Nörolog bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.
Kas seğirmesi ALS belirtisi mi?
Tek başına kas seğirmesi çok yaygındır ve büyük çoğunlukla yorgunluk, kafein ya da strese bağlı zararsız bir durumdur. ALS’de seğirmeye kas güçsüzlüğü ve kas erimesi eşlik eder.
ALS ne zaman acildir?
Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Nefes darlığı ya da yatınca nefessiz kalma var mı?” “Sık boğulma ve yutamama nedeniyle kilo kaybı var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”
ALS için ne zaman doktora görünmeliyim?
Ağrısız ve giderek artan kas güçsüzlüğünde; Kas erimesiyle birlikte seğirmelerde; Yeni başlayan konuşma ya da yutma güçlüğünde doktora görünün.
ALS ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler
Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:
Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği
Kaynaklar
Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.
Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.