Doğum kontrol yöntemleri nedir?
Doğum kontrol yöntemleri istenmeyen gebeliği önlemek için kullanılan hormonlu (hap, iğne, implant, hormonlu spiral) ve hormonsuz (bakırlı spiral, kondom) yöntemlerdir. Yöntem seçimi kişinin sağlık durumu, sigara kullanımı, yaşı ve tercihlerine göre hekimle birlikte yapılır. Kondom dışındaki yöntemler cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korumaz.
- Terim
- Doğum kontrol yöntemleri
- Açık adı
- Kontrasepsiyon (hap, spiral, kondom ve diğerleri)
- İngilizcesi / Latincesi
- Contraception
- Kategori
- İlaç grubu
- İlgili bölüm
- Kadın Doğum Doktoru
Şikâyetiniz varsa belirtiler ve hangi doktora gidileceği: Adet düzensizliği →
Yöntemlerin karşılaştırılması
| Yöntem | Ne kadar süre? | Not |
|---|---|---|
| Bakırlı spiral (RİA) | Yıllarca | Hormonsuz; adet kanamasını artırabilir |
| Hormonlu spiral | Yıllarca | Adet kanamasını azaltır |
| Deri altı implant | Birkaç yıl | Düzensiz kanama olabilir |
| Kombine hap | Her gün | Unutulmamalı; bazı kişilerde uygun değildir |
| Sadece progesteronlu hap | Her gün | Emzirenlerde kullanılabilir |
| Kondom | Her ilişkide | Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan da korur |
Uzun etkili yöntemler (spiral, implant) unutma riski olmadığı için en etkili yöntemler arasındadır.
Kombine hap kimler için uygun olmayabilir?
- 35 yaş üstünde sigara içenler
- Auralı migreni olanlar
- Daha önce bacakta ya da akciğerde pıhtı geçirenler
- Kontrolsüz yüksek tansiyon
- Bazı karaciğer hastalıkları ve meme kanseri öyküsü
Acil kontrasepsiyon (ertesi gün hapı)
Korunmasız ilişkiden ya da kondom yırtılmasından sonra gebeliği önlemek için kullanılır ve ne kadar erken alınırsa o kadar etkilidir. Düzenli doğum kontrol yöntemi yerine kullanılmaz. Bakırlı spiralin ilişkiden sonraki birkaç gün içinde takılması da etkili bir acil yöntemdir. Hekiminize ya da eczacınıza hemen danışın.
Ne zaman hemen başvurmalı?
- Hap kullanırken bacakta tek taraflı ağrılı şişlik
- Ani nefes darlığı ya da göğüs ağrısı
- Yeni başlayan şiddetli baş ağrısı ya da görme kaybı
- Spiral varken şiddetli kasık ağrısı ve ateş
Hangi doktora gidilir?
Kadın Doğum Doktoru ya da Aile Hekimi bölümüne başvurabilirsiniz. Şikâyetiniz varsa Neyim var? testi aciliyeti gösterir.
Sıkça sorulan sorular
Doğum kontrol yöntemleri nedir?
Doğum kontrol yöntemleri istenmeyen gebeliği önlemek için kullanılan hormonlu (hap, iğne, implant, hormonlu spiral) ve hormonsuz (bakırlı spiral, kondom) yöntemlerdir. Yöntem seçimi kişinin sağlık durumu, sigara kullanımı, yaşı ve tercihlerine göre hekimle birlikte yapılır. Kondom dışındaki yöntemler cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlardan korumaz.
Kombine hap kimler için uygun olmayabilir?
35 yaş üstünde sigara içenler; Auralı migreni olanlar; Daha önce bacakta ya da akciğerde pıhtı geçirenler; Kontrolsüz yüksek tansiyon; Bazı karaciğer hastalıkları ve meme kanseri öyküsü.
Ne zaman hemen başvurmalı?
Hap kullanırken bacakta tek taraflı ağrılı şişlik; Ani nefes darlığı ya da göğüs ağrısı; Yeni başlayan şiddetli baş ağrısı ya da görme kaybı; Spiral varken şiddetli kasık ağrısı ve ateş.
Doğum kontrol hapı kısırlık yapar mı?
Hayır. Hap bırakıldıktan sonra doğurganlık genellikle kısa sürede geri döner.
Antibiyotikler hapın etkisini azaltır mı?
Çoğu antibiyotik etkilemez; ancak rifampisin gibi bazı ilaçlar ve bazı sara ilaçları etkiyi azaltır. Yeni bir ilaç başlarken hap kullandığınızı söyleyin.
Doğum kontrol yöntemleri için hangi doktora gidilir?
Kadın Doğum Doktoru, Aile Hekimi bölümleri bu konuda yardımcı olur. Emin değilseniz aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapabilir.
İlgili şikâyet ve hastalıklar
Belirtiler, ne zaman acil olduğu ve hangi doktora gidileceği:
İlgili terimler
Kaynaklar
Bu içerik aşağıdaki kurumların hasta bilgilendirme kaynakları ve güncel klinik bilgiler esas alınarak sade Türkçeyle hazırlanmıştır. Son güncelleme: .
Bu sayfa ilaç önerisi değildir. Hangi ilacı, hangi dozda ve ne kadar süre kullanacağınıza hekiminiz karar verir; kullandığınız ilacın kullanma talimatını okuyun ve sorularınızı eczacınıza sorun. Acil durumda 112’yi arayın.