ALT ve AST nedir?
ALT ve AST, karaciğer hücrelerinde bulunan ve hücre hasarında kana geçen enzimlerdir; halk arasında “karaciğer değerleri” olarak bilinir. Çoğu laboratuvarda üst sınır yaklaşık 35–40 U/L’dir. Hafif yükselmelerin en sık nedeni karaciğer yağlanmasıdır; ALT karaciğere daha özgüldür, AST kaslardan da salınır.
- Terim
- ALT ve AST
- Açık adı
- Karaciğer enzimleri (transaminazlar)
- İngilizcesi / Latincesi
- Alanine aminotransferase (ALT), aspartate aminotransferase (AST)
- Kategori
- Tahlil
- İlgili bölüm
- Dahiliye Doktoru
Şikâyetiniz varsa belirtiler ve hangi doktora gidileceği: Karaciğer yağlanması →
ALT ve AST yüksekliği neden olur?
- Karaciğer yağlanması (en sık)
- Alkol
- Hepatit B, hepatit C ve diğer virüsler
- İlaçlar ve bitkisel ürünler (bazı ağrı kesiciler, antibiyotikler, takviyeler)
- Otoimmün hepatit, çölyak ve tiroit hastalıkları
- AST için: yoğun egzersiz ve kas hasarı
Yükseklik derecesi ne anlatır?
| Düzey | Akla gelenler |
|---|---|
| Üst sınırın 5 katından az | Yağlanma, alkol, ilaçlar, kronik hepatit |
| 5–15 kat | Akut hepatit, ilaç hasarı |
| 15 kattan fazla | Ağır akut hepatit, ilaç zehirlenmesi, karaciğerin kansız kalması |
AST/ALT oranının 2’den büyük olması alkolle ilişkili karaciğer hasarını düşündürebilir. Değerler yaklaşıktır; laboratuvara, kullanılan yönteme, yaşa ve cinsiyete göre değişir. Kendi raporunuzdaki referans aralığını esas alın.
Karaciğer değerleri yüksekse ne yapılmalı?
Hekim tahlili tekrarlar; hepatit belirteçleri, GGT, ALP, bilirubin ve karaciğer ultrasonu isteyebilir. Alkolü bırakmak, kullanılan ilaç ve takviyeleri gözden geçirmek ve kilo vermek ilk adımlardır.
Hangi doktora gidilir?
Dahiliye Doktoru bölümüne başvurabilirsiniz. Şikâyetiniz varsa Neyim var? testi aciliyeti gösterir.
Sıkça sorulan sorular
ALT ve AST nedir?
ALT ve AST, karaciğer hücrelerinde bulunan ve hücre hasarında kana geçen enzimlerdir; halk arasında “karaciğer değerleri” olarak bilinir. Çoğu laboratuvarda üst sınır yaklaşık 35–40 U/L’dir. Hafif yükselmelerin en sık nedeni karaciğer yağlanmasıdır; ALT karaciğere daha özgüldür, AST kaslardan da salınır.
ALT ve AST yüksekliği neden olur?
Karaciğer yağlanması (en sık); Alkol; Hepatit B, hepatit C ve diğer virüsler; İlaçlar ve bitkisel ürünler (bazı ağrı kesiciler, antibiyotikler, takviyeler); Otoimmün hepatit, çölyak ve tiroit hastalıkları; AST için: yoğun egzersiz ve kas hasarı.
Yükseklik derecesi ne anlatır?
Üst sınırın 5 katından az: Yağlanma, alkol, ilaçlar, kronik hepatit; 5–15 kat: Akut hepatit, ilaç hasarı; 15 kattan fazla: Ağır akut hepatit, ilaç zehirlenmesi, karaciğerin kansız kalması. AST/ALT oranının 2’den büyük olması alkolle ilişkili karaciğer hasarını düşündürebilir. Değerler yaklaşıktır; laboratuvara, kullanılan yönteme, yaşa ve cinsiyete göre değişir. Kendi raporunuzdaki referans aralığını esas alın.
Karaciğer değerleri yüksekse ne yapılmalı?
Hekim tahlili tekrarlar; hepatit belirteçleri, GGT, ALP, bilirubin ve karaciğer ultrasonu isteyebilir. Alkolü bırakmak, kullanılan ilaç ve takviyeleri gözden geçirmek ve kilo vermek ilk adımlardır.
ALT 50 yüksek mi?
Hafif bir yükselmedir; çoğu zaman karaciğer yağlanması, ilaçlar ya da yakın zamanda yapılan egzersizle ilişkilidir. Birkaç hafta sonra tekrar bakılır ve nedeni araştırılır.
Karaciğer değerleri yüksekse hangi doktora gidilir?
Dahiliye bölümüne, büyük hastanelerde Gastroenteroloji bölümüne gidilir.
ALT ve AST sonucu için hangi doktora gidilir?
Dahiliye Doktoru bölümleri bu konuda yardımcı olur. Emin değilseniz aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapabilir.
İlgili şikâyet ve hastalıklar
Belirtiler, ne zaman acil olduğu ve hangi doktora gidileceği:
İlgili terimler
Kaynaklar
Bu içerik aşağıdaki kurumların hasta bilgilendirme kaynakları ve güncel klinik bilgiler esas alınarak sade Türkçeyle hazırlanmıştır. Son güncelleme: .
Bu sayfa genel bilgi verir; tanı ve tedavinin yerini tutmaz. Tahlil sonuçlarınızı ve tedavinizi mutlaka hekiminizle değerlendirin. Acil durumda 112’yi arayın.