Travma sonrası stres bozukluğu hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri

Travma sonrası stres bozukluğu için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Psikiyatrist ya da Psikolog. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.

Sık görülen belirtiler: olayın istem dışı tekrar tekrar hatırlanması, kâbuslar; olayı hatırlatan yer ve durumlardan kaçınma; sürekli tetikte olma, irkilme; uyku ve odaklanma sorunları; suçluluk, utanç ve duygusal uyuşukluk. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

En sık nedenler: doğal afetler (deprem, sel); trafik kazaları; fiziksel ya da cinsel saldırı; savaş, şiddet ve ani kayıplar; daha önceki travmalar ve sosyal desteğin azlığı risk artırır. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

Travma odaklı bilişsel davranışçı terapi ve EMDR etkili tedavilerdir; gerektiğinde ilaç tedavisi eklenir.

Daha sık görüldüğü durumlar: deprem, kaza, savaş, şiddet ve cinsel saldırı gibi ağır travmaya maruz kalanlar; travma sırasında yaralanan ya da yakınını kaybedenler; itfaiyeci, sağlık çalışanı, asker gibi sık travmaya tanık olan meslekler; daha önce ruhsal hastalığı olan ve sosyal desteği az olanlar.

Tanı psikiyatrist ya da klinik psikolog tarafından görüşmeyle konur; travmatik olayı yeniden yaşama, kaçınma, sürekli tetikte olma ve olumsuz düşünce-duygu değişikliklerinin 1 aydan uzun sürmesi aranır. Eşlik eden depresyon ve madde kullanımı da değerlendirilir.

Travma sonrası ilk haftalarda güvenli ortam, sosyal destek ve gerektiğinde erken psikolojik destek TSSB gelişme riskini azaltır. Belirtiler 1 ayı geçerse travma odaklı terapi (EMDR, bilişsel davranışçı terapi) etkilidir.

Güvendiğiniz kişilerle konuşun; yalnız kalmamaya çalışın. Uyku, beslenme ve günlük rutini korumaya çalışın. Travma sonrası stres bozukluğu için Psikiyatrist ya da Psikolog bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Kendinize zarar verme düşüncesi var mı?”

Öncelikle Psikiyatrist ya da Psikolog bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

Hayır. İlk haftalarda stres tepkileri çok yaygındır ve çoğu kişide zamanla azalır. Bir aydan uzun süren ve yaşamı bozan belirtiler TSSB’yi düşündürür.

Psikiyatri uzmanına ya da travma alanında deneyimli bir klinik psikoloğa başvurulabilir.

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Kendinize zarar verme düşüncesi var mı?” “Alkol ya da madde kullanımı arttı mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Belirtiler bir aydan uzun sürüyorsa; Günlük işlevleriniz bozulduysa doktora görünün.