Tetanoz hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri

Tetanoz için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Aile Hekimi ya da Dahiliye Doktoru ya da Enfeksiyon Uzmanı. Büyük hastanelerde Enfeksiyon Hastalıkları bölümü de bu konuya bakar. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.

Sık görülen belirtiler: çene kaslarında kasılma, ağzı açamama; yutma güçlüğü; boyun ve sırtta sertlik; seslere ve dokunmaya tepkiyle gelen ağrılı kasılmalar; terleme, ateş, çarpıntı. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

Paslı çivi, toprak ya da gübreyle kirlenmiş yarayı önemsiz görüp temizlemeden bırakmayın.

En sık nedenler: toprak, toz ve hayvan dışkısıyla kirlenmiş yaralar; paslı ya da kirli cisim batması; hayvan ısırıkları ve yanıklar; steril olmayan dövme, piercing ve enjeksiyonlar; aşısız ya da aşısı eksik olmak. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

Tetanoz hastaları yoğun bakımda kas gevşetici, solunum desteği, toksini nötralize eden tedavi ve yara temizliği ile tedavi edilir; iyileşme haftalar-aylar sürebilir. Hastalığı geçirmek bağışıklık kazandırmaz, aşı yine gerekir.

Daha sık görüldüğü durumlar: aşı hatırlatmaları eksik yetişkinler ve yaşlılar; tarım ve inşaat işçileri; diyabetik ayak yarası olanlar.

Tanı belirtiler ve yaralanma öyküsüyle klinik olarak konur; tanıyı doğrulayan basit bir test yoktur.

Çocukluk aşılarını tamamlayın; erişkinlikte 10 yılda bir tetanoz-difteri aşısı yaptırın. Gebelikte önerilen aşıyı yaptırın (yenidoğan tetanozunu önler). Yaraları hemen temizleyin.

Yarayı akan su ve sabunla iyice temizleyin. Son tetanoz aşınızın ne zaman yapıldığını öğrenin. Tetanoz için Aile Hekimi ya da Dahiliye Doktoru ya da Enfeksiyon Uzmanı bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Bir yaralanmadan günler sonra çene kilitlenmesi ya da yutma güçlüğü başladı mı?”

Öncelikle Aile Hekimi ya da Dahiliye Doktoru ya da Enfeksiyon Uzmanı bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

Son aşınız 5 yıldan eskiyse ya da bilinmiyorsa aşı önerilir; hekim ek koruyucu tedaviye de karar verir.

Çoğunlukla yaralanmadan 3–21 gün sonra, ortalama 1 hafta içinde başlar.

Temel aşılama tamamlanmışsa erişkinlerde 10 yılda bir hatırlatma dozu önerilir.

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Bir yaralanmadan günler sonra çene kilitlenmesi ya da yutma güçlüğü başladı mı?” “Kas kasılmaları nefes almayı zorlaştırıyor mu?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Son tetanoz aşınız 10 yıldan eskiyse her yaralanmada; Kirli-derin yaralarda son aşı 5 yıldan eskiyse; Aşı durumunuzu bilmiyorsanız doktora görünün.