İçeriğe geç
TR EN
Doktor girişi Ücretsiz kaydol
Cilt ve saç · Çoğu zaman evde izlenebilir

Kurdeşen hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri

Kurdeşen, ciltte aniden çıkan, kaşıntılı, kabarık ve haritaya benzeyen kızarıklıklardır. Tek tek kabarıklıklar genellikle 24 saat içinde kaybolur ama yenileri çıkabilir. Dudak, dil ya da boğazda şişlik ve nefes darlığı eşlik ediyorsa alerjik şok olabilir; 112 aranmalıdır.

Kurdeşen için hangi bölüme (doktora) gidilir?

Kurdeşen için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Dermatolog ya da Aile Hekimi. Emin değilseniz aile hekiminiz sizi doğru branşa yönlendirir.

Kurdeşen belirtileri nelerdir?

  • Ciltte aniden çıkan kabarık, kaşıntılı kızarıklıklar
  • Yer değiştiren ve birkaç saatte kaybolan lekeler
  • Bazen göz kapağı ve dudakta şişlik (anjiyoödem)
  • Kaşıdıkça artan döküntü

Kurdeşen neden olur?

Kurdeşen şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.

  1. 1İlaçlar (ağrı kesiciler, antibiyotikler)
  2. 2Yiyecekler (kabuklu deniz ürünleri, yer fıstığı, yumurta)
  3. 3Enfeksiyonlar (özellikle çocuklarda virüsler)
  4. 4Böcek sokması
  5. 5Soğuk, sıcak, basınç ya da terleme
  6. 6Uzun süren kurdeşende çoğu zaman neden bulunamaz

Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın

  • Dudak, dil ya da boğazda şişlik, yutkunma güçlüğü var mı
  • Nefes darlığı ya da hırıltı var mı
  • Baş dönmesi, bayılma hissi ya da kusma var mı
  • Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
  • Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
  • Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz

Kurdeşene ne iyi gelir? Evde ilk yapılabilecekler

  • Yeni başladığınız ilaç, yediğiniz yiyecek ya da böcek sokması gibi tetikleyicileri düşünün.
  • Serin duş ve soğuk kompres kaşıntıyı azaltır.
  • Alerji ilacı kullanmadan önce eczacınıza danışın.
  • Bol ve pamuklu giysiler giyin.

Şu durumlarda doktora görünün

  • Kurdeşen 6 haftadan uzun sürüyorsa
  • Sık tekrarlıyorsa
  • Ateş, eklem ağrısı ya da morarma eşlik ediyorsa

Kurdeşen nasıl geçer?

Akut kurdeşen çoğunlukla birkaç gün ile birkaç hafta içinde geçer. 6 haftadan uzun süren (kronik) ürtikerde dermatoloji ya da alerji değerlendirmesi gerekir.

Kurdeşen kimlerde görülür?

  • Her yaşta görülebilir; kadınlarda kronik kurdeşen daha sık
  • Alerjik yapıdaki kişiler
  • Yakın zamanda enfeksiyon geçirenler ya da yeni ilaç başlayanlar

Kurdeşen nasıl teşhis edilir?

Tanı, kabarık ve kaşıntılı lezyonların görünümü ve her birinin 24 saat içinde kaybolmasıyla konur. Akut kurdeşende neden çoğunlukla öyküden anlaşılır. 6 haftadan uzun süren kronik kurdeşende hekim kan sayımı, CRP ve tiroit testleri gibi sınırlı testler ister.

Korunmak için neler yapılabilir?

  • Tetikleyici belirlendiyse (bir besin, ilaç) ondan kaçınmak yeni atakları önler.
  • Sıcak duş, sıkı giysi ve alkol bazı kişilerde kurdeşeni artırabilir.
Hekimler ve tıp öğrencileri için

Kurdeşen: klinik özet

Tanım
Ürtiker, kaşıntılı, geçici (24 saatten kısa süren) kabarıklıklarla seyreden, mast hücre aracılı bir deri reaksiyonudur; 6 haftadan uzun sürerse kronik kabul edilir.
Etiyoloji
Akut: enfeksiyonlar (çocuklarda en sık), ilaçlar, besinler, böcek sokması. Kronik: çoğunlukla spontan/idiyopatik ya da otoimmün; fiziksel (indüklenebilir) ürtikerler.
Tanı
Klinik; kronik spontan ürtikerde sınırlı laboratuvar (hemogram, CRP); 24 saatten uzun süren, iz bırakan lezyonlarda ürtikeryal vaskülit için biyopsi.
Ayırıcı tanı
  • Ürtikeryal vaskülit
  • Mastositoz
  • Herediter anjiyoödem
  • Anafilaksi
Tedavi ilkeleri
İkinci kuşak H1 antihistaminik ilk basamak; yanıtsızlıkta doz artırma; dirençli kronik spontan ürtikerde omalizumab.

Akılda tutulacaklar

  • Tek tek lezyonların 24 saatten uzun sürmesi ve morluk/iz bırakması ürtikeryal vaskülit lehinedir.
  • Kaşıntısız, tekrarlayan anjiyoödem ve karın ağrısı atakları herediter anjiyoödemi (C1 esteraz inhibitörü eksikliği) düşündürür.

Sınavda nasıl sorulur?

Soru: Kronik ürtiker tanımı nedir?
Cevap: 6 haftadan uzun süren ürtiker.
Soru: Kronik spontan ürtikerde ilk basamak tedavi nedir?
Cevap: İkinci kuşak H1 antihistaminikler.

Bu bölüm hekimler ve tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir. Güncel ders kitapları ve uluslararası kılavuzlar esas alınmıştır; klinik kararlar için güncel kılavuzlara başvurun.

Tıp öğrencileri için ilgili ders notları: Aşırı duyarlılık (hipersensitivite) reaksiyonları · Anafilaksi

Şehrinizde dermatolog bulun

Kurdeşen (ürtiker) şikâyetiniz için şehrinizdeki dermatologlar.

Şöyle de soruluyor

Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:

Sıkça sorulan sorular

Kurdeşen hangi doktora gidilir?

Kurdeşen için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Dermatolog ya da Aile Hekimi. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.

Kurdeşen belirtileri nelerdir?

Sık görülen belirtiler: ciltte aniden çıkan kabarık, kaşıntılı kızarıklıklar; yer değiştiren ve birkaç saatte kaybolan lekeler; bazen göz kapağı ve dudakta şişlik (anjiyoödem); kaşıdıkça artan döküntü. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

Kurdeşen neden olur?

En sık nedenler: ilaçlar (ağrı kesiciler, antibiyotikler); yiyecekler (kabuklu deniz ürünleri, yer fıstığı, yumurta); enfeksiyonlar (özellikle çocuklarda virüsler); böcek sokması; soğuk, sıcak, basınç ya da terleme; uzun süren kurdeşende çoğu zaman neden bulunamaz. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

Kurdeşene ne iyi gelir?

Yeni başladığınız ilaç, yediğiniz yiyecek ya da böcek sokması gibi tetikleyicileri düşünün. Serin duş ve soğuk kompres kaşıntıyı azaltır. Alerji ilacı kullanmadan önce eczacınıza danışın. Bol ve pamuklu giysiler giyin. İlaç kullanmadan önce hekiminize ya da eczacınıza danışın.

Kurdeşen nasıl geçer?

Akut kurdeşen çoğunlukla birkaç gün ile birkaç hafta içinde geçer. 6 haftadan uzun süren (kronik) ürtikerde dermatoloji ya da alerji değerlendirmesi gerekir.

Kurdeşen kimlerde görülür?

Daha sık görüldüğü durumlar: her yaşta görülebilir; kadınlarda kronik kurdeşen daha sık; alerjik yapıdaki kişiler; yakın zamanda enfeksiyon geçirenler ya da yeni ilaç başlayanlar.

Kurdeşen nasıl teşhis edilir?

Tanı, kabarık ve kaşıntılı lezyonların görünümü ve her birinin 24 saat içinde kaybolmasıyla konur. Akut kurdeşende neden çoğunlukla öyküden anlaşılır. 6 haftadan uzun süren kronik kurdeşende hekim kan sayımı, CRP ve tiroit testleri gibi sınırlı testler ister.

Kurdeşen önlenebilir mi?

Tetikleyici belirlendiyse (bir besin, ilaç) ondan kaçınmak yeni atakları önler. Sıcak duş, sıkı giysi ve alkol bazı kişilerde kurdeşeni artırabilir.

Vücudumda kabarık kaşıntılı lekeler çıktı, ne yapmalıyım?

Yeni başladığınız ilaç, yediğiniz yiyecek ya da böcek sokması gibi tetikleyicileri düşünün. Serin duş ve soğuk kompres kaşıntıyı azaltır. Kurdeşen için Dermatolog ya da Aile Hekimi bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Dudak, dil ya da boğazda şişlik, yutkunma güçlüğü var mı?”

Kurdeşen döktüm, hangi doktora gitmeliyim?

Öncelikle Dermatolog ya da Aile Hekimi bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

Kurdeşen bulaşıcı mı?

Hayır, kurdeşen bulaşıcı değildir.

Kurdeşen strese bağlı olur mu?

Stres var olan kurdeşeni artırabilir ama tek başına nadiren nedendir.

Kurdeşen ne zaman acildir?

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Dudak, dil ya da boğazda şişlik, yutkunma güçlüğü var mı?” “Nefes darlığı ya da hırıltı var mı?” “Baş dönmesi, bayılma hissi ya da kusma var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Kurdeşen için ne zaman doktora görünmeliyim?

Kurdeşen 6 haftadan uzun sürüyorsa; Sık tekrarlıyorsa; Ateş, eklem ağrısı ya da morarma eşlik ediyorsa doktora görünün.

Kurdeşen ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler

Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:

Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği

Kaynaklar

Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.

Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.