Çölyak hastalığı hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri

Çölyak hastalığı için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Dahiliye Doktoru ya da Çocuk Doktoru ya da Diyetisyen ya da Gastroenterolog. Büyük hastanelerde Gastroenteroloji bölümü de bu konuya bakar. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.

Sık görülen belirtiler: kronik ishal ya da kabızlık; şişkinlik ve gaz; açıklanamayan demir eksikliği kansızlığı; kilo kaybı ya da çocuklarda kilo alamama ve boy kısalığı; yorgunluk; kaşıntılı su toplayan döküntü (dermatitis herpetiformis). Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

En sık nedenler: genetik yatkınlık (HLA-DQ2 ve DQ8); glutenli besin tüketimi; tip 1 diyabet ve tiroit hastalıkları gibi otoimmün hastalıklarla birliktelik. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

Çölyağın tedavisi ömür boyu sıkı glutensiz diyettir. Diyetle bağırsak iyileşir ve belirtiler kaybolur.

Daha sık görüldüğü durumlar: birinci derece akrabasında çölyak olanlar; tip 1 diyabet ve otoimmün tiroit hastaları; down ve Turner sendromu olanlar; açıklanamayan demir eksikliği, kemik erimesi ya da boy kısalığı olanlar.

Çölyak hastalığı önlenemez; tanı konan kişilerde ömür boyu glutensiz beslenme belirtileri ve komplikasyonları önler. Risk grubundaki aile bireylerinin taranması erken tanı sağlar.

Tahliller yapılmadan glutensiz diyete başlamayın; testlerin sonucunu yanıltır. Şikâyetlerinizi ve yediklerinizi not edin. Çölyak hastalığı için Dahiliye Doktoru ya da Çocuk Doktoru ya da Diyetisyen ya da Gastroenterolog bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Şiddetli ishal ve sıvı kaybı var mı?”

Öncelikle Dahiliye Doktoru ya da Çocuk Doktoru ya da Diyetisyen ya da Gastroenterolog bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

Önce kanda doku transglutaminaz antikoru (tTG-IgA) gibi testlere bakılır; tanı genellikle endoskopiyle alınan ince bağırsak biyopsisiyle doğrulanır.

Yetişkinler Dahiliye ya da Gastroenteroloji, çocuklar Çocuk Gastroenteroloji bölümüne başvurur. Diyet için diyetisyen desteği şarttır.

Saf, glutensiz olarak üretilmiş yulafı çoğu hasta tolere eder; ancak sıradan yulaf buğdayla karışmış olabilir. Hekiminize ve diyetisyeninize danışın.

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Şiddetli ishal ve sıvı kaybı var mı?” “Dışkıda kan var mı?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Açıklanamayan kansızlık, ishal ya da kilo kaybında; Çocuk boy ve kilo alamıyorsa; Birinci derece akrabada çölyak varsa doktora görünün.