İçeriğe geç
TR EN
Doktor girişi Ücretsiz kaydol
Göğüs ve solunum · Birkaç gün içinde randevu

Astım hangi doktora gidilir? Belirtileri ve nedenleri

Astım, hava yollarının hassaslaşıp daralmasıyla tekrarlayan hırıltı, nefes darlığı ve öksürük ataklarına yol açan kronik bir hastalıktır. Alerjenler, soğuk hava, egzersiz ve enfeksiyonlar atakları tetikleyebilir. Düzenli tedaviyle çoğu hasta normal yaşamını sürdürür.

Astım için hangi bölüme (doktora) gidilir?

Astım için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Dahiliye Doktoru ya da Çocuk Doktoru ya da Göğüs Hastalıkları Uzmanı. Büyük hastanelerde Göğüs Hastalıkları bölümü de bu konuya bakar. Emin değilseniz aile hekiminiz sizi doğru branşa yönlendirir.

Astım belirtileri nelerdir?

  • Hırıltılı solunum
  • Nefes darlığı ve göğüste sıkışma
  • Özellikle gece ve sabaha karşı artan öksürük
  • Egzersiz ya da soğuk havayla tetiklenen şikâyetler

Astım neden olur?

Astım şikâyetinin en sık nedenleri aşağıdadır. Kesin nedeni ancak hekim muayenesi belirler.

  1. 1Kalıtsal yatkınlık ve alerji öyküsü
  2. 2Ev tozu akarı, polen, hayvan tüyü
  3. 3Sigara dumanı ve hava kirliliği
  4. 4Solunum yolu enfeksiyonları
  5. 5Soğuk hava ve egzersiz

Ne zaman acil? Hemen 112’yi arayın

  • Konuşurken cümleyi tamamlayamayacak kadar nefes darlığı var mı
  • Dudaklar ya da tırnaklar morardı mı
  • Nefes açıcı ilacınız işe yaramıyor mu
  • Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı
  • Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı
  • Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz

Evde ilk yapılabilecekler

  • Size yazılmış nefes açıcıyı hekiminizin tarifine göre kullanın; atakta dik oturun.
  • Sigara dumanından, tozdan ve bilinen alerjenlerden uzak durun.
  • Koruyucu ilacınızı şikâyetiniz olmasa da düzenli kullanın; kendiliğinizden bırakmayın.

Şu durumlarda doktora görünün

  • Gece öksürükle uyanıyorsanız
  • Nefes açıcıya haftada ikiden fazla ihtiyaç duyuyorsanız
  • Çocuğunuzda tekrarlayan hırıltı ataklarında

Astım nasıl geçer?

Astım tamamen geçen bir hastalık değildir; ancak düzenli tedaviyle çoğu hastada şikâyetler kontrol altına alınır. Çocukluk astımı bazen yaşla hafifler.

Astım tedavisinde uygulanan yöntemler

Aşağıdaki yöntemlerin nasıl yapıldığını, ne kadar sürdüğünü ve şehrinizde hangi hekimlerin uyguladığını görebilirsiniz. Size uygun olana hekiminiz muayeneden sonra karar verir.

Astım kimlerde görülür?

  • Alerjik yapıya sahip kişiler (bahar alerjisi, egzama)
  • Ailesinde astım ya da alerji olanlar
  • Sigara dumanına maruz kalan çocuklar
  • Toz, kimyasal ve buhara maruz kalan çalışanlar
  • Erken doğan ya da bebeklikte sık hırıltılı solunum geçiren çocuklar

Astım nasıl teşhis edilir?

Tanı belirtilerin öyküsü ve solunum fonksiyon testiyle konur; bronş açıcı ilaçtan sonra değerlerin belirgin düzelmesi astımı destekler. Gerekirse tepe akım ölçümü, alerji testleri ve bronş provokasyon testi yapılır. Küçük çocuklarda tanı çoğunlukla belirtilere ve tedaviye yanıta dayanır.

Korunmak için neler yapılabilir?

  • Astım tamamen önlenemez ama atakları önlemek mümkündür: tetikleyicilerden (sigara dumanı, ev tozu, küf, polen) uzak durmak ve koruyucu ilaçları düzenli kullanmak en önemli adımlardır.
  • Yıllık grip aşısı ve hekim önerdiğinde pnömokok aşısı atak riskini azaltır.
Hekimler ve tıp öğrencileri için

Astım: klinik özet

Tanım
Astım, değişken ve geri dönüşümlü hava yolu obstrüksiyonu ve bronşiyal aşırı duyarlılıkla seyreden kronik hava yolu inflamasyonudur.
Patofizyoloji
Çoğunlukla tip 2 (eozinofilik) inflamasyon; bronkokonstriksiyon, mukus artışı ve uzun dönemde hava yolu yeniden yapılanması.
Tanı
Spirometride obstrüksiyon ve bronkodilatör sonrası FEV1’de en az %12 ve 200 mL artış; PEF değişkenliği; gerektiğinde bronkoprovokasyon testi.
Ayırıcı tanı
  • KOAH
  • Vokal kord disfonksiyonu
  • Kalp yetmezliği
  • Bronşektazi
  • Yabancı cisim
Tedavi ilkeleri
GINA basamak tedavisi: inhaler kortikosteroid temel tedavidir; yetişkinde yalnızca kısa etkili beta agonist ile tedavi önerilmez. Ağır astımda biyolojik ajanlar.

Akılda tutulacaklar

  • Samter triadı (aspirinle şiddetlenen solunum yolu hastalığı): astım, nazal polip, aspirin/NSAİİ duyarlılığı.
  • Ağır atakta normal ya da yükselen PaCO2 solunum yetmezliğine gidişin işaretidir.

Sınavda nasıl sorulur?

Soru: Astımda bronkodilatör reversibilite kriteri nedir?
Cevap: FEV1’de en az %12 ve 200 mL artış.
Soru: Samter triadı nedir?
Cevap: Astım, nazal polipozis ve aspirin/NSAİİ duyarlılığı.

Bu bölüm hekimler ve tıp öğrencileri için eğitim amaçlı bir özettir; hasta için tanı ya da tedavi önerisi değildir. Güncel ders kitapları ve uluslararası kılavuzlar esas alınmıştır; klinik kararlar için güncel kılavuzlara başvurun.

Tıp öğrencileri için ilgili ders notları: Aşırı duyarlılık (hipersensitivite) reaksiyonları · Otonom sinir sistemi farmakolojisi · Solunum fizyolojisi: akciğer volümleri ve V/Q · İmmünglobulin sınıfları · Astım ve KOAH

Şöyle de soruluyor

Bu sayfa şu şikâyetlere de yanıt verir:

Sıkça sorulan sorular

Astım hangi doktora gidilir?

Astım için öncelikle şu uzmanlara başvurabilirsiniz: Dahiliye Doktoru ya da Çocuk Doktoru ya da Göğüs Hastalıkları Uzmanı. Büyük hastanelerde Göğüs Hastalıkları bölümü de bu konuya bakar. Emin olamıyorsanız aile hekiminiz ilk değerlendirmeyi yapıp sizi doğru branşa yönlendirebilir.

Astım belirtileri nelerdir?

Sık görülen belirtiler: hırıltılı solunum; nefes darlığı ve göğüste sıkışma; özellikle gece ve sabaha karşı artan öksürük; egzersiz ya da soğuk havayla tetiklenen şikâyetler. Belirtiler kişiden kişiye değişir; tanı için hekim muayenesi gerekir.

Astım neden olur?

En sık nedenler: kalıtsal yatkınlık ve alerji öyküsü; ev tozu akarı, polen, hayvan tüyü; sigara dumanı ve hava kirliliği; solunum yolu enfeksiyonları; soğuk hava ve egzersiz. Kesin nedeni hekim muayenesi belirler.

Astım nasıl geçer?

Astım tamamen geçen bir hastalık değildir; ancak düzenli tedaviyle çoğu hastada şikâyetler kontrol altına alınır. Çocukluk astımı bazen yaşla hafifler.

Astım kimlerde görülür?

Daha sık görüldüğü durumlar: alerjik yapıya sahip kişiler (bahar alerjisi, egzama); ailesinde astım ya da alerji olanlar; sigara dumanına maruz kalan çocuklar; toz, kimyasal ve buhara maruz kalan çalışanlar; erken doğan ya da bebeklikte sık hırıltılı solunum geçiren çocuklar.

Astım önlenebilir mi?

Astım tamamen önlenemez ama atakları önlemek mümkündür: tetikleyicilerden (sigara dumanı, ev tozu, küf, polen) uzak durmak ve koruyucu ilaçları düzenli kullanmak en önemli adımlardır. Yıllık grip aşısı ve hekim önerdiğinde pnömokok aşısı atak riskini azaltır.

Nefes alırken hırıltı var, ne yapmalıyım?

Size yazılmış nefes açıcıyı hekiminizin tarifine göre kullanın; atakta dik oturun. Sigara dumanından, tozdan ve bilinen alerjenlerden uzak durun. Astım için Dahiliye Doktoru ya da Çocuk Doktoru ya da Göğüs Hastalıkları Uzmanı bölümüne başvurabilirsiniz. Şu soruya yanıtınız evetse beklemeden 112’yi arayın: “Konuşurken cümleyi tamamlayamayacak kadar nefes darlığı var mı?”

Astımım var, hangi doktora gitmeliyim?

Öncelikle Dahiliye Doktoru ya da Çocuk Doktoru ya da Göğüs Hastalıkları Uzmanı bölümüne başvurabilirsiniz. Ne kadar acil olduğunu öğrenmek için Neyim var? testini kullanabilirsiniz.

Astım krizi nasıl anlaşılır?

Hızla artan nefes darlığı, hırıltı, göğüste sıkışma ve konuşmakta zorlanma astım krizinin işaretidir. Nefes açıcı işe yaramıyorsa 112’yi arayın.

Astım ne zaman acildir?

Şu sorulardan birine yanıtınız evetse vakit kaybetmeden 112’yi arayın: “Konuşurken cümleyi tamamlayamayacak kadar nefes darlığı var mı?” “Dudaklar ya da tırnaklar morardı mı?” “Nefes açıcı ilacınız işe yaramıyor mu?” “Bilinç bulanıklığı, bayılma ya da uyandırmakta zorlanma var mı?” “Yüzde kayma, konuşma bozukluğu ya da kol/bacakta ani güçsüzlük var mı?” “Dinlenirken bile nefes almakta zorlanıyor musunuz?”

Astım için ne zaman doktora görünmeliyim?

Gece öksürükle uyanıyorsanız; Nefes açıcıya haftada ikiden fazla ihtiyaç duyuyorsanız; Çocuğunuzda tekrarlayan hırıltı ataklarında doktora görünün.

Astım ile ilgili tahlil, tetkik ve terimler

Doktorunuzun isteyebileceği tahliller ve tetkikler ne anlama gelir? Tıp sözlüğünde sade Türkçe açıklamalar:

Benzer şikâyetler ve hangi doktora gidileceği

Kaynaklar

Bu sayfa, aşağıdaki resmî ve tarafsız kurumların yayımladığı güncel bilgiler ve yayın ilkelerimiz esas alınarak hazırlanmıştır. Son güncelleme: . Hata bildirmek için: iletişim.

Bu araç tıbbi tanı koymaz ve hekim muayenesinin yerini tutmaz. Acil bir durum olduğunu düşünüyorsanız 112’yi arayın. Zehirlenmelerde 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezi’ni arayabilirsiniz.